Showing posts with label Dhanvantri. Show all posts
Showing posts with label Dhanvantri. Show all posts

Saturday, December 14, 2024

1008 names Dhanvantri

1104 names of Dhanvantri

Dhanvantri (or Dhanvantari) is the god of medicine and healing. He is considered an incarnation of Lord Vishnu and is often depicted holding a pot of amrita (the nectar of immortality) and medicinal herbs. Dhanvantri is believed to have emerged during the Samudra Manthan (the churning of the ocean of milk), carrying the amrita, which symbolizes health and longevity. He is the father of Ayurveda and a symbol of health and well-being. Dhanvantri is worshipped by those seeking good health, recovery from illness, and longevity. Dhanvantri's birth is celebrated two days before Diwali during a festival called Dhanteras, which is dedicated to wealth, prosperity, and health.

Each name represents a unique quality, aspect, or story associated with the deity. Chanting or reciting these names helps devotees meditate on the various attributes of the divine, allowing them to deepen their devotion and understanding. The act of chanting invokes the blessings of the deity, offering protection, wisdom, or healing.



 
1
ॐ श्रीमते नमः
oṃ śrīmate namaḥ
2
ॐ धन्वन्तरये नमः
oṃ dhanvantaraye namaḥ
3
ॐ देवाय नमः
oṃ devāya namaḥ
4
ॐ सर्वलोकैक-वन्दिताय नमः
oṃ sarvalokaika-vanditāya namaḥ
5
ॐ सर्वाश्चर्यमयाय नमः
oṃ sarvāścaryamayāya namaḥ
6
ॐ धामरूपिणे नमः
oṃ dhāmarūpiṇe namaḥ
7
ॐ परबलार्दनाय नमः
oṃ parabalārdanāya namaḥ
8
ॐ नित्याय नमः
oṃ nityāya namaḥ
9
ॐ सर्वेश्वराय नमः
oṃ sarveśvarāya namaḥ
10
ॐ सत्याय नमः
oṃ satyāya namaḥ
11
ॐ सत्यनिष्ठाय नमः
oṃ satyaniṣṭhāya namaḥ
12
ॐ परात्पराय नमः
oṃ parātparāya namaḥ
13
ॐ चतुर्भुजाय नमः
oṃ caturbhujāya namaḥ
14
ॐ प्रसन्नात्मने नमः
oṃ prasannātmane namaḥ
15
ॐ सर्वविघ्न-निवारकाय नमः
oṃ sarvavighna-nivārakāya namaḥ
16
ॐ कामदाय नमः
oṃ kāmadāya namaḥ
17
ॐ करुणासिन्धवे नमः
oṃ karuṇāsindhave namaḥ
18
ॐ कमलाकामुकाय नमः
oṃ kamalākāmukāya namaḥ
19
ॐ परस्मै नमः
oṃ parasmai namaḥ
20
ॐ पुरुष्टुताय नमः
oṃ puruṣṭutāya namaḥ
21
ॐ पुण्यकीर्तये नमः
oṃ puṇyakīrtaye namaḥ
22
ॐ फुल्लाब्ज-दललोचनाय नमः
oṃ phullābja-dalalocanāya namaḥ
23
ॐ भवदुःख-भयध्वंसिने नमः
oṃ bhavaduḥkha-bhayadhvaṃsine namaḥ
24
ॐ भगवते नमः
oṃ bhagavate namaḥ
25
ॐ भक्तवत्सलाय नमः
oṃ bhaktavatsalāya namaḥ
26
ॐ नीलनीरद-सङ्काशाय नमः
oṃ nīlanīrada-saṅkāśāya namaḥ
27
ॐ कलिदोष-निवारकाय नमः
oṃ kalidoṣa-nivārakāya namaḥ
28
ॐ सर्वशक्तिमयाय नमः
oṃ sarvaśaktimayāya namaḥ
29
ॐ अनन्ताय नमः
oṃ anantāya namaḥ
30
ॐ सर्वसाक्षिणे नमः
oṃ sarvasākṣiṇe namaḥ
31
ॐ दामोदराय नमः
oṃ dāmodarāya namaḥ
32
ॐ सर्वज्ञाय नमः
oṃ sarvajñāya namaḥ
33
ॐ सर्वदाय नमः
oṃ sarvadāya namaḥ
34
ॐ सत्यवाचे नमः
oṃ satyavāce namaḥ
35
ॐ सत्यविक्रमाय नमः
oṃ satyavikramāya namaḥ
36
ॐ शिपिविष्टाय नमः
oṃ śipiviṣṭāya namaḥ
37
ॐ परन्धाम्ने नमः
oṃ parandhāmne namaḥ
38
ॐ शान्ताय नमः
oṃ śāntāya namaḥ
39
ॐ उदाराय नमः
oṃ udārāya namaḥ
40
ॐ सनातनाय नमः
oṃ sanātanāya namaḥ
41
ॐ कल्याणगुण-पाथोधये नमः
oṃ kalyāṇaguṇa-pāthodhaye namaḥ
42
ॐ प्रसन्न-वदनेक्षणाय नमः
oṃ prasanna-vadanekṣaṇāya namaḥ
43
ॐ क्षीरार्णव-समुद्भूताय नमः
oṃ kṣīrārṇava-samudbhūtāya namaḥ
44
ॐ अव्ययाय नमः
oṃ avyayāya namaḥ
45
ॐ सुधाप्रदाय नमः
oṃ sudhāpradāya namaḥ
46
ॐ भैषज्य-कराय नमः
oṃ bhaiṣajya-karāya namaḥ
47
ॐ कल्याण-कारकाय नमः
oṃ kalyāṇa-kārakāya namaḥ
48
ॐ हेमारविन्द-पीठस्थाय नमः
oṃ hemāravinda-pīṭhasthāya namaḥ
49
ॐ कामदुहे नमः
oṃ kāmaduhe namaḥ
50
ॐ भक्तपालकाय नमः
oṃ bhaktapālakāya namaḥ
51
ॐ सनकादि-महायोगि-वन्दिताङ्घ्रि-सरोरुहाय नमः
oṃ sanakādi-mahāyogi-vanditāṅghri-saroruhāya namaḥ
52
ॐ देवदेवाय नमः
oṃ devadevāya namaḥ
53
ॐ जगन्नाथाय नमः
oṃ jagannāthāya namaḥ
54
ॐ सर्वामय-कुलान्तकाय नमः
oṃ sarvāmaya-kulāntakāya namaḥ
55
ॐ प्राणदाय नमः
oṃ prāṇadāya namaḥ
56
ॐ प्राणरूपाय नमः
oṃ prāṇarūpāya namaḥ
57
ॐ प्रणतार्तिहराय नमः
oṃ praṇatārtiharāya namaḥ
58
ॐ अच्युताय नमः
oṃ acyutāya namaḥ
59
ॐ प्रियोपदेशकाय नमः
oṃ priyopadeśakāya namaḥ
60
ॐ श्रीदाय नमः
oṃ śrīdāya namaḥ
61
ॐ श्रीमयाय नमः
oṃ śrīmayāya namaḥ
62
ॐ श्रीनिकेतनाय नमः
oṃ śrīniketanāya namaḥ
63
ॐ आयुर्वेद-प्रवक्त्रे नमः
oṃ āyurveda-pravaktre namaḥ
64
ॐ श्रुतिमौलि-स्थिताय नमः
oṃ śrutimauli-sthitāya namaḥ
65
ॐ हरये नमः
oṃ haraye namaḥ
66
ॐ कर्त्रे नमः
oṃ kartre namaḥ
67
ॐ कारयित्रे नमः
oṃ kārayitre namaḥ
68
ॐ कार्यकारण-रूपवते नमः
oṃ kāryakāraṇa-rūpavate namaḥ
69
ॐ सर्वजीवेश्वराय नमः
oṃ sarvajīveśvarāya namaḥ
70
ॐ जिष्णवे नमः
oṃ jiṣṇave namaḥ
71
ॐ भृश-व्यूहात्मकाय नमः
oṃ bhṛśa-vyūhātmakāya namaḥ
72
ॐ अभवाय नमः
oṃ abhavāya namaḥ
73
ॐ अब्जारुहाय नमः
oṃ abjāruhāya namaḥ
74
ॐ सहस्राक्षाय नमः
oṃ sahasrākṣāya namaḥ
75
ॐ सहस्र-पादाय नमः
oṃ sahasra-pādāya namaḥ
76
ॐ सहस्र-मस्तकाय नमः
oṃ sahasra-mastakāya namaḥ
77
ॐ सर्वार्थाय नमः
oṃ sarvārthāya namaḥ
78
ॐ सर्वसाधकाय नमः
oṃ sarvasādhakāya namaḥ
79
ॐ वेदवेदाङ्ग-रूपिणे नमः
oṃ vedavedāṅga-rūpiṇe namaḥ
80
ॐ सर्वकर्म-फलप्रदाय नमः
oṃ sarvakarma-phalapradāya namaḥ
81
ॐ पावनाय नमः
oṃ pāvanāya namaḥ
82
ॐ पापसंहर्त्रे नमः
oṃ pāpasaṃhartre namaḥ
83
ॐ वात्सल्यैक-विभूषणाय नमः
oṃ vātsalyaika-vibhūṣaṇāya namaḥ
84
ॐ जगत्-क्षेमङ्कराय नमः
oṃ jagat-kṣemaṅkarāya namaḥ
85
ॐ शुद्धाय नमः
oṃ śuddhāya namaḥ
86
ॐ पूर्णेन्दु-सदृशाननाय नमः
oṃ pūrṇendu-sadṛśānanāya namaḥ
87
ॐ लोकातीताय नमः
oṃ lokātītāya namaḥ
88
ॐ पुण्यकीर्तये नमः
oṃ puṇyakīrtaye namaḥ
89
ॐ लोकनाथाय नमः
oṃ lokanāthāya namaḥ
90
ॐ आर्त-कल्पकाय नमः
oṃ ārta-kalpakāya namaḥ
91
ॐ मधुकैटभ-संहर्त्रे नमः
oṃ madhukaiṭabha-saṃhartre namaḥ
92
ॐ माननीयाय नमः
oṃ mānanīyāya namaḥ
93
ॐ प्रतापवते नमः
oṃ pratāpavate namaḥ
94
ॐ सूर्यमण्डल-मध्यस्थाय नमः
oṃ sūryamaṇḍala-madhyasthāya namaḥ
95
ॐ चन्द्रमण्डल-संस्थिताय नमः
oṃ candramaṇḍala-saṃsthitāya namaḥ
96
ॐ वह्निमण्डल-सञ्चारिणे नमः
oṃ vahnimaṇḍala-sañcāriṇe namaḥ
97
ॐ वायुमण्डल-मध्यस्थाय नमः
oṃ vāyumaṇḍala-madhyasthāya namaḥ
98
ॐ विद्युन्मण्डल-मध्यस्थाय नमः
oṃ vidyunmaṇḍala-madhyasthāya namaḥ
99
ॐ त्रिगुणाय नमः
oṃ triguṇāya namaḥ
100
ॐ त्रिगुणात्मकाय नमः
oṃ triguṇātmakāya namaḥ
101
ॐ अनादिमध्य-निधनाय नमः
oṃ anādimadhya-nidhanāya namaḥ
102
ॐ अर्चारूपाय नमः
oṃ arcārūpāya namaḥ
103
ॐ त्रिविक्रमाय नमः
oṃ trivikramāya namaḥ
104
ॐ कुत्सित-सर्व-ब्रह्माण्डाय नमः
oṃ kutsita-sarva-brahmāṇḍāya namaḥ
105
ॐ कोटिसूर्य-प्रभायुताय नमः
oṃ koṭisūrya-prabhāyutāya namaḥ
106
ॐ अनन्त-विश्व-शान्तेश-स्तूयमानाय नमः
oṃ ananta-viśva-śānteśa-stūyamānāya namaḥ
107
ॐ जगत्प्रियाय नमः
oṃ jagatpriyāya namaḥ
108
ॐ सर्वात्मने नमः
oṃ sarvātmane namaḥ
109
ॐ सर्वगाय नमः
oṃ sarvagāya namaḥ
110
ॐ सर्वसिद्धि-प्रदायकाय नमः
oṃ sarvasiddhi-pradāyakāya namaḥ
111
ॐ अमृतार्णव-पर्यङ्काय नमः
oṃ amṛtārṇava-paryaṅkāya namaḥ
112
ॐ पुराणपुरुषाय नमः
oṃ purāṇapuruṣāya namaḥ
113
ॐ शुचये नमः
oṃ śucaye namaḥ
114
ॐ क्रतुभुजे नमः
oṃ kratubhuje namaḥ
115
ॐ क्रतुरूपाय नमः
oṃ kraturūpāya namaḥ
116
ॐ विष्वक्सेनाय नमः
oṃ viṣvaksenāya namaḥ
117
ॐ जनार्दनाय नमः
oṃ janārdanāya namaḥ
118
ॐ भोगेन्द्रभोग-माणिक्य-दीपिताङ्गाय नमः
oṃ bhogendrabhoga-māṇikya-dīpitāṅgāya namaḥ
119
ॐ दरस्मिताय नमः
oṃ darasmitāya namaḥ
120
ॐ शरणागत-रक्षैक-दीक्षाबद्धाय नमः
oṃ śaraṇāgata-rakṣaika-dīkṣābaddhāya namaḥ
121
ॐ सुरोत्तमाय नमः
oṃ surottamāya namaḥ
122
ॐ अव्यक्ताय नमः
oṃ avyaktāya namaḥ
123
ॐ व्यक्तरूपाय नमः
oṃ vyaktarūpāya namaḥ
124
ॐ सर्वकर्म-फलात्मकाय नमः
oṃ sarvakarma-phalātmakāya namaḥ
125
ॐ चित्रोर्ध्व-पुण्ड्र-संशोभिताननाब्जाय नमः
oṃ citrordhva-puṇḍra-saṃśobhitānanābjāya namaḥ
126
ॐ प्रियव्रताय नमः
oṃ priyavratāya namaḥ
127
ॐ मीनाकृतये नमः
oṃ mīnākṛtaye namaḥ
128
ॐ सोमकाख्य-दैतेय-प्राणभञ्जिताय नमः
oṃ somakākhya-daiteya-prāṇabhañjitāya namaḥ
129
ॐ मन्थानाद्रि-धराय नमः
oṃ manthānādri-dharāya namaḥ
130
ॐ शेषिणे नमः
oṃ śeṣiṇe namaḥ
131
ॐ कमठाय नमः
oṃ kamaṭhāya namaḥ
132
ॐ क्रोडरूपवते नमः
oṃ kroḍarūpavate namaḥ
133
ॐ हिरण्याक्षासु-हर्त्रे नमः
oṃ hiraṇyākṣāsu-hartre namaḥ
134
ॐ नारसिंहाय नमः
oṃ nārasiṃhāya namaḥ
135
ॐ वीर्यवते नमः
oṃ vīryavate namaḥ
136
ॐ जटामण्डल-निर्भिन्न-वियच्चर-पयोधराय नमः
oṃ jaṭāmaṇḍala-nirbhinna-viyaccara-payodharāya namaḥ
137
ॐ दैतेय-साध्वसाकाराय नमः
oṃ daiteya-sādhvasākārāya namaḥ
138
ॐ हिरण्यक-निषूदनाय नमः
oṃ hiraṇyaka-niṣūdanāya namaḥ
139
ॐ प्रह्लाद-पालकाय नमः
oṃ prahlāda-pālakāya namaḥ
140
ॐ दक्षाय नमः
oṃ dakṣāya namaḥ
141
ॐ धर्मविदुत्तमाय नमः
oṃ dharmaviduttamāya namaḥ
142
ॐ बलि-सर्वस्व-हारिणे नमः
oṃ bali-sarvasva-hāriṇe namaḥ
143
ॐ भृगु-वंशोत्तमाय नमः
oṃ bhṛgu-vaṃśottamāya namaḥ
144
ॐ कृतिने नमः
oṃ kṛtine namaḥ
145
ॐ राजवंश-कटासिंहाय नमः
oṃ rājavaṃśa-kaṭāsiṃhāya namaḥ
146
ॐ कार्तवीर्य-मदान्तकाय नमः
oṃ kārtavīrya-madāntakāya namaḥ
147
ॐ विश्वामित्रानुयायिने नमः
oṃ viśvāmitrānuyāyine namaḥ
148
ॐ विदेहानन्द-दायकाय नमः
oṃ videhānanda-dāyakāya namaḥ
149
ॐ पुंसां मोहनरूपाय नमः
oṃ puṃsāṃ mohanarūpāya namaḥ
150
ॐ वीरलोक-भयङ्कराय नमः
oṃ vīraloka-bhayaṅkarāya namaḥ
151
ॐ अभीष्ट-सुखदात्रे नमः
oṃ abhīṣṭa-sukhadātre namaḥ
152
ॐ रामाय नमः
oṃ rāmāya namaḥ
153
ॐ भक्त-मनोरमाय नमः
oṃ bhakta-manoramāya namaḥ
154
ॐ कल्पद्रुमवत्-सञ्चारिणे नमः
oṃ kalpadrumavat-sañcāriṇe namaḥ
155
ॐ रत्नसिंहासनस्थिताय नमः
oṃ ratnasiṃhāsanasthitāya namaḥ
156
ॐ वसिष्ठ-वामदेवादि-मुन्यर्चित-पदाम्बुजाय नमः
oṃ vasiṣṭha-vāmadevādi-munyarcita-padāmbujāya namaḥ
157
ॐ अयोध्याधिपतये नमः
oṃ ayodhyādhipataye namaḥ
158
ॐ धन्विने नमः
oṃ dhanvine namaḥ
159
ॐ रघुकुलोत्तमाय नमः
oṃ raghukulottamāya namaḥ
160
ॐ ज्ञानविज्ञान-हेतवे नमः
oṃ jñānavijñāna-hetave namaḥ
161
ॐ प्रज्ञारूपाय नमः
oṃ prajñārūpāya namaḥ
162
ॐ सुभोगभाजे नमः
oṃ subhogabhāje namaḥ
163
ॐ रामभद्राय नमः
oṃ rāmabhadrāya namaḥ
164
ॐ राजेन्द्राय नमः
oṃ rājendrāya namaḥ
165
ॐ जानकी-प्राणवल्लभाय नमः
oṃ jānakī-prāṇavallabhāya namaḥ
166
ॐ खरदानव-विध्वंसिने नमः
oṃ kharadānava-vidhvaṃsine namaḥ
167
ॐ जितक्रोधाय नमः
oṃ jitakrodhāya namaḥ
168
ॐ दृढव्रताय नमः
oṃ dṛḍhavratāya namaḥ
169
ॐ असूया-रहिताय नमः
oṃ asūyā-rahitāya namaḥ
170
ॐ कौसलेयाय नमः
oṃ kausaleyāya namaḥ
171
ॐ धर्मपरायणाय नमः
oṃ dharmaparāyaṇāya namaḥ
172
ॐ विपुलांसाय नमः
oṃ vipulāṃsāya namaḥ
173
ॐ महातेजसे नमः
oṃ mahātejase namaḥ
174
ॐ सुप्रतापाय नमः
oṃ supratāpāya namaḥ
175
ॐ सुकीर्तिमते नमः
oṃ sukīrtimate namaḥ
176
ॐ सुभगाय नमः
oṃ subhagāya namaḥ
177
ॐ सुन्दराय नमः
oṃ sundarāya namaḥ
178
ॐ शुनासीराभिवन्दिताय नमः
oṃ śunāsīrābhivanditāya namaḥ
179
ॐ लोकात्मने नमः
oṃ lokātmane namaḥ
180
ॐ लोककृते नमः
oṃ lokakṛte namaḥ
181
ॐ लोकेशाय नमः
oṃ lokeśāya namaḥ
182
ॐ लोकपावनाय नमः
oṃ lokapāvanāya namaḥ
183
ॐ सर्वसाधन-सम्पन्नाय नमः
oṃ sarvasādhana-sampannāya namaḥ
184
ॐ सर्वभावनाय नमः
oṃ sarvabhāvanāya namaḥ
185
ॐ सर्वगोप्त्रे नमः
oṃ sarvagoptre namaḥ
186
ॐ कोदण्डिने नमः
oṃ kodaṇḍine namaḥ
187
ॐ सुग्रीवप्राण-रक्षकाय नमः
oṃ sugrīvaprāṇa-rakṣakāya namaḥ
188
ॐ अकल्मषाय नमः
oṃ akalmaṣāya namaḥ
189
ॐ निवृत्तात्मने नमः
oṃ nivṛttātmane namaḥ
190
ॐ धीरोदात्ताय नमः
oṃ dhīrodāttāya namaḥ
191
ॐ सुवीर्यवते नमः
oṃ suvīryavate namaḥ
192
ॐ अनन्तदृष्टये नमः
oṃ anantadṛṣṭaye namaḥ
193
ॐ कल्याणप्रकृतये नमः
oṃ kalyāṇaprakṛtaye namaḥ
194
ॐ सर्वकामदाय नमः
oṃ sarvakāmadāya namaḥ
195
ॐ गुणश्रेष्ठाय नमः
oṃ guṇaśreṣṭhāya namaḥ
196
ॐ अभिवन्द्याय नमः
oṃ abhivandyāya namaḥ
197
ॐ वीतरागाय नमः
oṃ vītarāgāya namaḥ
198
ॐ जनेश्वराय नमः
oṃ janeśvarāya namaḥ
199
ॐ महाप्रभवे नमः
oṃ mahāprabhave namaḥ
200
ॐ सुखदाय नमः
oṃ sukhadāya namaḥ
201
ॐ सत्यवादिने नमः
oṃ satyavādine namaḥ
202
ॐ विश्वकृते नमः
oṃ viśvakṛte namaḥ
203
ॐ बुध-चूडामणये नमः
oṃ budha-cūḍāmaṇaye namaḥ
204
ॐ कर्त्रे नमः
oṃ kartre namaḥ
205
ॐ कारणाय नमः
oṃ kāraṇāya namaḥ
206
ॐ ब्रह्मवर्धनाय नमः
oṃ brahmavardhanāya namaḥ
207
ॐ रक्षितर्षि-क्रतवे नमः
oṃ rakṣitarṣi-kratave namaḥ
208
ॐ मारीचवध-कोविदाय नमः
oṃ mārīcavadha-kovidāya namaḥ
209
ॐ विराध-प्राणहारिणे नमः
oṃ virādha-prāṇahāriṇe namaḥ
210
ॐ दम्याय नमः
oṃ damyāya namaḥ
211
ॐ दुःस्वप्न-नाशनाय नमः
oṃ duḥsvapna-nāśanāya namaḥ
212
ॐ कुण्डलिने नमः
oṃ kuṇḍaline namaḥ
213
ॐ कवचिने नमः
oṃ kavacine namaḥ
214
ॐ शङ्खिने नमः
oṃ śaṅkhine namaḥ
215
ॐ चक्रिणे नमः
oṃ cakriṇe namaḥ
216
ॐ खड्गिने नमः
oṃ khaḍgine namaḥ
217
ॐ सर्वजिते नमः
oṃ sarvajite namaḥ
218
ॐ जटायु-मोक्षदायिने नमः
oṃ jaṭāyu-mokṣadāyine namaḥ
219
ॐ सहिष्णवे नमः
oṃ sahiṣṇave namaḥ
220
ॐ वेदशास्त्र-विदे नमः
oṃ vedaśāstra-vide namaḥ
221
ॐ महाकान्तये नमः
oṃ mahākāntaye namaḥ
222
ॐ विश्वयोनये नमः
oṃ viśvayonaye namaḥ
223
ॐ स्थाणवे नमः
oṃ sthāṇave namaḥ
224
ॐ शत्रु-प्रमादकाय नमः
oṃ śatru-pramādakāya namaḥ
225
ॐ गुणाम्बुधये नमः
oṃ guṇāmbudhaye namaḥ
226
ॐ अजेयाय नमः
oṃ ajeyāya namaḥ
227
ॐ सर्वभूतहिते रताय नमः
oṃ sarvabhūtahite ratāya namaḥ
228
ॐ उपेन्द्राय नमः
oṃ upendrāya namaḥ
229
ॐ धनुर्वेत्त्रे नमः
oṃ dhanurvettre namaḥ
230
ॐ जाम्बवताश्रिताय नमः
oṃ jāmbavatāśritāya namaḥ
231
ॐ कृतसुग्रीव-सख्याय नमः
oṃ kṛtasugrīva-sakhyāya namaḥ
232
ॐ शरणागत-वत्सलाय नमः
oṃ śaraṇāgata-vatsalāya namaḥ
233
ॐ वालि-प्रमथनाय नमः
oṃ vāli-pramathanāya namaḥ
234
ॐ मन्त्रिणे नमः
oṃ mantriṇe namaḥ
235
ॐ रोगहर्त्रे नमः
oṃ rogahartre namaḥ
236
ॐ महाप्रभवे नमः
oṃ mahāprabhave namaḥ
237
ॐ पदाङ्गुलि-नखोत्क्षिप्त-दैत्य-कङ्कालाय नमः
oṃ padāṅguli-nakhotkṣipta-daitya-kaṅkālāya namaḥ
238
ॐ हनुमत्वत्सलाय नमः
oṃ hanumatvatsalāya namaḥ
239
ॐ तुर्याय नमः
oṃ turyāya namaḥ
240
ॐ सद्गतये नमः
oṃ sadgataye namaḥ
241
ॐ लक्ष्मणाग्रजाय नमः
oṃ lakṣmaṇāgrajāya namaḥ
242
ॐ मनोवेग-समायुक्ताय नमः
oṃ manovega-samāyuktāya namaḥ
243
ॐ पूर्णाय नमः
oṃ pūrṇāya namaḥ
244
ॐ पुरुषर्षभाय नमः
oṃ puruṣarṣabhāya namaḥ
245
ॐ सुरलोक-हितारम्भाय नमः
oṃ suraloka-hitārambhāya namaḥ
246
ॐ कौसल्यानन्द-वर्धनाय नमः
oṃ kausalyānanda-vardhanāya namaḥ
247
ॐ भक्तानुकूल-प्रदाय नमः
oṃ bhaktānukūla-pradāya namaḥ
248
ॐ साधुशीलाय नमः
oṃ sādhuśīlāya namaḥ
249
ॐ प्रमोदवते नमः
oṃ pramodavate namaḥ
250
ॐ विभीषण-त्रासहर्त्रे नमः
oṃ vibhīṣaṇa-trāsahartre namaḥ
251
ॐ सेतुबन्धन-पण्डिताय नमः
oṃ setubandhana-paṇḍitāya namaḥ
252
ॐ कुम्भकर्ण-प्रभेत्त्रे नमः
oṃ kumbhakarṇa-prabhettre namaḥ
253
ॐ रावण-प्राणहारकाय नमः
oṃ rāvaṇa-prāṇahārakāya namaḥ
254
ॐ दिव्यायुधधराय नमः
oṃ divyāyudhadharāya namaḥ
255
ॐ वन्द्याय नमः
oṃ vandyāya namaḥ
256
ॐ गभीरात्मने नमः
oṃ gabhīrātmane namaḥ
257
ॐ प्रजागराय नमः
oṃ prajāgarāya namaḥ
258
ॐ शब्दातिगाय नमः
oṃ śabdātigāya namaḥ
259
ॐ कोमलाङ्गाय नमः
oṃ komalāṅgāya namaḥ
260
ॐ आत्मयोनये नमः
oṃ ātmayonaye namaḥ
261
ॐ जितेन्द्रियाय नमः
oṃ jitendriyāya namaḥ
262
ॐ निराकुलाय नमः
oṃ nirākulāya namaḥ
263
ॐ निर्लेपाय नमः
oṃ nirlepāya namaḥ
264
ॐ विविक्ताय नमः
oṃ viviktāya namaḥ
265
ॐ श्रुतिवन्दिताय नमः
oṃ śrutivanditāya namaḥ
266
ॐ युगाय नमः
oṃ yugāya namaḥ
267
ॐ संवत्सराय नमः
oṃ saṃvatsarāya namaḥ
268
ॐ ऋतवे नमः
oṃ ṛtave namaḥ
269
ॐ मासाय नमः
oṃ māsāya namaḥ
270
ॐ पक्षाय नमः
oṃ pakṣāya namaḥ
271
ॐ अयनात्मकाय नमः
oṃ ayanātmakāya namaḥ
272
ॐ दिवसाय नमः
oṃ divasāya namaḥ
273
ॐ प्रहराय नमः
oṃ praharāya namaḥ
274
ॐ राकारूपिणे नमः
oṃ rākārūpiṇe namaḥ
275
ॐ भानुमते नमः
oṃ bhānumate namaḥ
276
ॐ सिनीवाल्यात्मकाय नमः
oṃ sinīvālyātmakāya namaḥ
277
ॐ धर्माय नमः
oṃ dharmāya namaḥ
278
ॐ अनुमतिरूपकाय नमः
oṃ anumatirūpakāya namaḥ
279
ॐ कुहूरूपिणे नमः
oṃ kuhūrūpiṇe namaḥ
280
ॐ भर्गाय नमः
oṃ bhargāya namaḥ
281
ॐ कलाकाष्ठादि-रूपभृते नमः
oṃ kalākāṣṭhādi-rūpabhṛte namaḥ
282
ॐ शार्ङ्गपाणये नमः
oṃ śārṅgapāṇaye namaḥ
283
ॐ गुडाकेशाय नमः
oṃ guḍākeśāya namaḥ
284
ॐ अहल्याशाप-मोक्षणाय नमः
oṃ ahalyāśāpa-mokṣaṇāya namaḥ
285
ॐ ताटका-प्राणहन्त्रे नमः
oṃ tāṭakā-prāṇahantre namaḥ
286
ॐ सुबाहुवध-दीक्षिताय नमः
oṃ subāhuvadha-dīkṣitāya namaḥ
287
ॐ नीलकण्ठ-धनुर्ध्वंसिने नमः
oṃ nīlakaṇṭha-dhanurdhvaṃsine namaḥ
288
ॐ सीता-चित्तापहारकाय नमः
oṃ sītā-cittāpahārakāya namaḥ
289
ॐ भार्गव-स्मयभेदिने नमः
oṃ bhārgava-smayabhedine namaḥ
290
ॐ पितृभक्ति-परायणाय नमः
oṃ pitṛbhakti-parāyaṇāya namaḥ
291
ॐ दण्डकावन-सञ्चारिणे नमः
oṃ daṇḍakāvana-sañcāriṇe namaḥ
292
ॐ शतकोटीन्दु-सङ्काश-श्वेतच्छत्र-विराजिताय नमः
oṃ śatakoṭīndu-saṅkāśa-śvetacchatra-virājitāya namaḥ
293
ॐ अक्षयेशुधि-युक्ताय नमः
oṃ akṣayeśudhi-yuktāya namaḥ
294
ॐ महाभाग्याधिनायकाय नमः
oṃ mahābhāgyādhināyakāya namaḥ
295
ॐ चित्रकूट-विहारिणे नमः
oṃ citrakūṭa-vihāriṇe namaḥ
296
ॐ काकदानव-रक्षकाय नमः
oṃ kākadānava-rakṣakāya namaḥ
297
ॐ सर्वभूतनिवासाय नमः
oṃ sarvabhūtanivāsāya namaḥ
298
ॐ राघवाय नमः
oṃ rāghavāya namaḥ
299
ॐ सत्यविक्रमाय नमः
oṃ satyavikramāya namaḥ
300
ॐ भक्तचिन्तामणये नमः
oṃ bhaktacintāmaṇaye namaḥ
301
ॐ धीमते नमः
oṃ dhīmate namaḥ
302
ॐ पुण्यश्लोकाय नमः
oṃ puṇyaślokāya namaḥ
303
ॐ अङ्गदप्रियाय नमः
oṃ aṅgadapriyāya namaḥ
304
ॐ राजराजाय नमः
oṃ rājarājāya namaḥ
305
ॐ धनाध्यक्षाय नमः
oṃ dhanādhyakṣāya namaḥ
306
ॐ प्लवङ्गाधिप-राज्यदाय नमः
oṃ plavaṅgādhipa-rājyadāya namaḥ
307
ॐ पावकाय नमः
oṃ pāvakāya namaḥ
308
ॐ विश्वनेत्राय नमः
oṃ viśvanetrāya namaḥ
309
ॐ कीशपाय नमः
oṃ kīśapāya namaḥ
310
ॐ कामजिते नमः
oṃ kāmajite namaḥ
311
ॐ सर्वलोक-शरण्याय नमः
oṃ sarvaloka-śaraṇyāya namaḥ
312
ॐ लोकैक-प्रियदर्शनाय नमः
oṃ lokaika-priyadarśanāya namaḥ
313
ॐ हलायुधधराय नमः
oṃ halāyudhadharāya namaḥ
314
ॐ कामिने नमः
oṃ kāmine namaḥ
315
ॐ प्रलम्बासुर-मारकाय नमः
oṃ pralambāsura-mārakāya namaḥ
316
ॐ आत्मारामाय नमः
oṃ ātmārāmāya namaḥ
317
ॐ महामौनिने नमः
oṃ mahāmaunine namaḥ
318
ॐ विधात्रे नमः
oṃ vidhātre namaḥ
319
ॐ वारुणीप्रियाय नमः
oṃ vāruṇīpriyāya namaḥ
320
ॐ यमलार्जुन-विध्वंसिने नमः
oṃ yamalārjuna-vidhvaṃsine namaḥ
321
ॐ स्वकान्त्युद्दीपित-व्रजाय नमः
oṃ svakāntyuddīpita-vrajāya namaḥ
322
ॐ शङ्खचूड-वधोद्योगिने नमः
oṃ śaṅkhacūḍa-vadhodyogine namaḥ
323
ॐ यमुना-वरदायकाय नमः
oṃ yamunā-varadāyakāya namaḥ
324
ॐ कालियोरग-गर्वापहारिणे नमः
oṃ kāliyoraga-garvāpahāriṇe namaḥ
325
ॐ हरसमर्चिताय नमः
oṃ harasamarcitāya namaḥ
326
ॐ विजय-स्यन्दनारूढाय नमः
oṃ vijaya-syandanārūḍhāya namaḥ
327
ॐ गीताचार्याय नमः
oṃ gītācāryāya namaḥ
328
ॐ शुचिस्मिताय नमः
oṃ śucismitāya namaḥ
329
ॐ धर्ममार्गैकनिरताय नमः
oṃ dharmamārgaikaniratāya namaḥ
330
ॐ वासुदेवाय नमः
oṃ vāsudevāya namaḥ
331
ॐ सनातनाय नमः
oṃ sanātanāya namaḥ
332
ॐ कंसादि-दुष्टसंहर्त्रे नमः
oṃ kaṃsādi-duṣṭasaṃhartre namaḥ
333
ॐ भक्तिश‍ृङ्खल-बन्धिताय नमः
oṃ bhaktiśa‍ṛṅkhala-bandhitāya namaḥ
334
ॐ धरणीभारहारिणे नमः
oṃ dharaṇībhārahāriṇe namaḥ
335
ॐ द्रौपदी-मानरक्षकाय नमः
oṃ draupadī-mānarakṣakāya namaḥ
336
ॐ राधाहृदय-राजीवषट्पदाय नमः
oṃ rādhāhṛdaya-rājīvaṣaṭpadāya namaḥ
337
ॐ शुभदायकाय नमः
oṃ śubhadāyakāya namaḥ
338
ॐ ऋषभासुर-संहारिणे नमः
oṃ ṛṣabhāsura-saṃhāriṇe namaḥ
339
ॐ कालकालाय नमः
oṃ kālakālāya namaḥ
340
ॐ काश्यपेयाय नमः
oṃ kāśyapeyāya namaḥ
341
ॐ जरासन्ध-प्राणहर्त्रे नमः
oṃ jarāsandha-prāṇahartre namaḥ
342
ॐ भास्वराय नमः
oṃ bhāsvarāya namaḥ
343
ॐ लोकपूजिताय नमः
oṃ lokapūjitāya namaḥ
344
ॐ बृन्दावनान्त-सञ्चारिणे नमः
oṃ bṛndāvanānta-sañcāriṇe namaḥ
345
ॐ कमला-वाञ्छितार्थदाय नमः
oṃ kamalā-vāñchitārthadāya namaḥ
346
ॐ दैत्यगर्व-विनाशिने नमः
oṃ daityagarva-vināśine namaḥ
347
ॐ गोपी-नाथाय नमः
oṃ gopī-nāthāya namaḥ
348
ॐ धनुर्धराय नमः
oṃ dhanurdharāya namaḥ
349
ॐ मुकुन्दाय नमः
oṃ mukundāya namaḥ
350
ॐ प्रणवातीताय नमः
oṃ praṇavātītāya namaḥ
351
ॐ निराकाराय नमः
oṃ nirākārāya namaḥ
352
ॐ निराश्रयाय नमः
oṃ nirāśrayāya namaḥ
353
ॐ ईशानाय नमः
oṃ īśānāya namaḥ
354
ॐ त्रिदोषघ्नाय नमः
oṃ tridoṣaghnāya namaḥ
355
ॐ चक्रपाणये नमः
oṃ cakrapāṇaye namaḥ
356
ॐ गदाधराय नमः
oṃ gadādharāya namaḥ
357
ॐ बदर्याश्रम-सञ्चारिणे नमः
oṃ badaryāśrama-sañcāriṇe namaḥ
358
ॐ मुरलीनाद-तत्पराय नमः
oṃ muralīnāda-tatparāya namaḥ
359
ॐ सामगानरताय नमः
oṃ sāmagānaratāya namaḥ
360
ॐ जितामित्राय नमः
oṃ jitāmitrāya namaḥ
361
ॐ जगन्मयाय नमः
oṃ jaganmayāya namaḥ
362
ॐ करुणापूरित-स्वान्ताय नमः
oṃ karuṇāpūrita-svāntāya namaḥ
363
ॐ पूर्णषाड्गुण्य-विग्रहाय नमः
oṃ pūrṇaṣāḍguṇya-vigrahāya namaḥ
364
ॐ विषयार्णव-सम्मग्न-दीनावन-समुत्सुकाय नमः
oṃ viṣayārṇava-sammagna-dīnāvana-samutsukāya namaḥ
365
ॐ शङ्खचक्र-गदाध्रि-सरोरुहाय नमः
oṃ śaṅkhacakra-gadādhri-saroruhāya namaḥ
366
ॐ जगद्धात्रे नमः
oṃ jagaddhātre namaḥ
367
ॐ जगद्भर्त्रे नमः
oṃ jagadbhartre namaḥ
368
ॐ जगदानन्ददायकाय नमः
oṃ jagadānandadāyakāya namaḥ
369
ॐ शरण्याय नमः
oṃ śaraṇyāya namaḥ
370
ॐ वरेण्याय नमः
oṃ vareṇyāya namaḥ
371
ॐ भोगदाय नमः
oṃ bhogadāya namaḥ
372
ॐ सुखदाय नमः
oṃ sukhadāya namaḥ
373
ॐ शुचये नमः
oṃ śucaye namaḥ
374
ॐ क्षयवृद्धि-विहीनाय नमः
oṃ kṣayavṛddhi-vihīnāya namaḥ
375
ॐ योगात्मने नमः
oṃ yogātmane namaḥ
376
ॐ विजितेन्द्रियाय नमः
oṃ vijitendriyāya namaḥ
377
ॐ निरीश्वराय नमः
oṃ nirīśvarāya namaḥ
378
ॐ देवाधिदेवाय नमः
oṃ devādhidevāya namaḥ
379
ॐ परपुरञ्जिताय नमः
oṃ parapurañjitāya namaḥ
380
ॐ अमृतानन्द-सम्पूर्ण-लोचनाय नमः
oṃ amṛtānanda-sampūrṇa-locanāya namaḥ
381
ॐ पुरुषोत्तमाय नमः
oṃ puruṣottamāya namaḥ
382
ॐ निगमावेदितानन्त-गुणकर्मणे नमः
oṃ nigamāveditānanta-guṇakarmaṇe namaḥ
383
ॐ महामतये नमः
oṃ mahāmataye namaḥ
384
ॐ वरण्याक्षाय नमः
oṃ varaṇyākṣāya namaḥ
385
ॐ शरण्याग्र्याय नमः
oṃ śaraṇyāgryāya namaḥ
386
ॐ प्रधानाय नमः
oṃ pradhānāya namaḥ
387
ॐ जगत्कारणकारणाय नमः
oṃ jagatkāraṇakāraṇāya namaḥ
388
ॐ पञ्चमात्रात्मकाय नमः
oṃ pañcamātrātmakāya namaḥ
389
ॐ ज्ञानकर्मेन्द्रियेश्वराय नमः
oṃ jñānakarmendriyeśvarāya namaḥ
390
ॐ सच्चिदानन्दरूपिणे नमः
oṃ saccidānandarūpiṇe namaḥ
391
ॐ ज्ञानकर्म-निरूपकाय नमः
oṃ jñānakarma-nirūpakāya namaḥ
392
ॐ श्रुतिस्मृत्यालवालाय नमः
oṃ śrutismṛtyālavālāya namaḥ
393
ॐ यमाय नमः
oṃ yamāya namaḥ
394
ॐ यमवतां वराय नमः
oṃ yamavatāṃ varāya namaḥ
395
ॐ तप्याय नमः
oṃ tapyāya namaḥ
396
ॐ तपस्विने नमः
oṃ tapasvine namaḥ
397
ॐ तापत्रयहराय नमः
oṃ tāpatrayaharāya namaḥ
398
ॐ बलिने नमः
oṃ baline namaḥ
399
ॐ नित्यमुक्तिप्रदायिने नमः
oṃ nityamuktipradāyine namaḥ
400
ॐ नित्यमुक्ताभिवन्दिताय नमः
oṃ nityamuktābhivanditāya namaḥ
401
ॐ दुर्लभाय नमः
oṃ durlabhāya namaḥ
402
ॐ सुलभाय नमः
oṃ sulabhāya namaḥ
403
ॐ सदसद्रेत्रकाय नमः
oṃ sadasadretrakāya namaḥ
404
ॐ कवये नमः
oṃ kavaye namaḥ
405
ॐ कर्मिणे नमः
oṃ karmiṇe namaḥ
406
ॐ कर्मस्वरूपिणे नमः
oṃ karmasvarūpiṇe namaḥ
407
ॐ गोविन्दाय नमः
oṃ govindāya namaḥ
408
ॐ गोकुलाधिपाय नमः
oṃ gokulādhipāya namaḥ
409
ॐ विष्णवे नमः
oṃ viṣṇave namaḥ
410
ॐ महाविष्णवे नमः
oṃ mahāviṣṇave namaḥ
411
ॐ सदाविष्णवे नमः
oṃ sadāviṣṇave namaḥ
412
ॐ यदूद्वहाय नमः
oṃ yadūdvahāya namaḥ
413
ॐ व्यापिनारायणाय नमः
oṃ vyāpinārāyaṇāya namaḥ
414
ॐ गजेन्द्रप्राणदायकाय नमः
oṃ gajendraprāṇadāyakāya namaḥ
415
ॐ मायिने नमः
oṃ māyine namaḥ
416
ॐ मायावतां मौलये नमः
oṃ māyāvatāṃ maulaye namaḥ
417
ॐ धर्माधर्मविदे नमः
oṃ dharmādharmavide namaḥ
418
ॐ उत्तमाय नमः
oṃ uttamāya namaḥ
419
ॐ कृष्णाय नमः
oṃ kṛṣṇāya namaḥ
420
ॐ उत्कृष्टकर्मणे नमः
oṃ utkṛṣṭakarmaṇe namaḥ
421
ॐ चराय नमः
oṃ carāya namaḥ
422
ॐ अक्षराय नमः
oṃ akṣarāya namaḥ
423
ॐ इष्टाय नमः
oṃ iṣṭāya namaḥ
424
ॐ इष्टप्रदायिने नमः
oṃ iṣṭapradāyine namaḥ
425
ॐ वैष्णवेशाय नमः
oṃ vaiṣṇaveśāya namaḥ
426
ॐ अक्षराधिपाय नमः
oṃ akṣarādhipāya namaḥ
427
ॐ जयिने नमः
oṃ jayine namaḥ
428
ॐ विजयरूपाय नमः
oṃ vijayarūpāya namaḥ
429
ॐ विजयानन्ददायकाय नमः
oṃ vijayānandadāyakāya namaḥ
430
ॐ स्वकिङ्करानुकम्पिने नमः
oṃ svakiṅkarānukampine namaḥ
431
ॐ दृश्याय नमः
oṃ dṛśyāya namaḥ
432
ॐ अदृश्याय नमः
oṃ adṛśyāya namaḥ
433
ॐ श्रुताय नमः
oṃ śrutāya namaḥ
434
ॐ अश्रुताय नमः
oṃ aśrutāya namaḥ
435
ॐ तारकाचन्द्रदीपाग्नि-विद्युदर्कादि-दीप्तिदाय नमः
oṃ tārakācandradīpāgni-vidyudarkādi-dīptidāya namaḥ
436
ॐ जगन्मोहाय नमः
oṃ jaganmohāya namaḥ
437
ॐ उरुकायाय नमः
oṃ urukāyāya namaḥ
438
ॐ पारिजातपहारकाय नमः
oṃ pārijātapahārakāya namaḥ
439
ॐ संसारसागर-समुत्तरणोपाय-बोधकाय नमः
oṃ saṃsārasāgara-samuttaraṇopāya-bodhakāya namaḥ
440
ॐ स्वयम्भुवे नमः
oṃ svayambhuve namaḥ
441
ॐ शम्भवे नमः
oṃ śambhave namaḥ
442
ॐ आदित्याय नमः
oṃ ādityāya namaḥ
443
ॐ ब्रह्मण्याय नमः
oṃ brahmaṇyāya namaḥ
444
ॐ ब्राह्मणप्रियाय नमः
oṃ brāhmaṇapriyāya namaḥ
445
ॐ क्षीराब्दिनन्दिनी-जानये नमः
oṃ kṣīrābdinandinī-jānaye namaḥ
446
ॐ ब्रह्मचर्य-परायणाय नमः
oṃ brahmacarya-parāyaṇāya namaḥ
447
ॐ हंसाय नमः
oṃ haṃsāya namaḥ
448
ॐ हयाननाय नमः
oṃ hayānanāya namaḥ
449
ॐ ऋषभाय नमः
oṃ ṛṣabhāya namaḥ
450
ॐ परमेश्वराय नमः
oṃ parameśvarāya namaḥ
451
ॐ निर्जरामृत-सन्दात्रे नमः
oṃ nirjarāmṛta-sandātre namaḥ
452
ॐ ज्वलुराद्यामण्डकाय नमः
oṃ jvalurādyāmaṇḍakāya namaḥ
453
ॐ नामजात्यादि-विहीनाय नमः
oṃ nāmajātyādi-vihīnāya namaḥ
454
ॐ सर्वदोष-विवर्जिताय नमः
oṃ sarvadoṣa-vivarjitāya namaḥ
455
ॐ हव्यकल्य-स्वरूपिणे नमः
oṃ havyakalya-svarūpiṇe namaḥ
456
ॐ सर्वशब्दार्थाय नमः
oṃ sarvaśabdārthāya namaḥ
457
ॐ विश्वक्सेनानन्तादि-दासदासैक-समावृताय नमः
oṃ viśvaksenānantādi-dāsadāsaika-samāvṛtāya namaḥ
458
ॐ हरमोहकराय नमः
oṃ haramohakarāya namaḥ
459
ॐ यज्ञपोत्रिणे नमः
oṃ yajñapotriṇe namaḥ
460
ॐ भानुमते नमः
oṃ bhānumate namaḥ
461
ॐ अनन्तभोग-शयनाय नमः
oṃ anantabhoga-śayanāya namaḥ
462
ॐ अनन्तभोग-समायुताय नमः
oṃ anantabhoga-samāyutāya namaḥ
463
ॐ खगेश्वर-भुजारूढाय नमः
oṃ khageśvara-bhujārūḍhāya namaḥ
464
ॐ छत्रचामर-शोभिताय नमः
oṃ chatracāmara-śobhitāya namaḥ
465
ॐ पद्मा-प्रकाशितोरस्काय नमः
oṃ padmā-prakāśitoraskāya namaḥ
466
ॐ ज्ञानगम्याय नमः
oṃ jñānagamyāya namaḥ
467
ॐ कृपानिधये नमः
oṃ kṛpānidhaye namaḥ
468
ॐ धर्मिष्ठाय नमः
oṃ dharmiṣṭhāya namaḥ
469
ॐ धर्मपालाय नमः
oṃ dharmapālāya namaḥ
470
ॐ भवाय नमः
oṃ bhavāya namaḥ
471
ॐ ब्रह्मणे नमः
oṃ brahmaṇe namaḥ
472
ॐ त्रयीमयाय नमः
oṃ trayīmayāya namaḥ
473
ॐ भक्त-पापापनोदिने नमः
oṃ bhakta-pāpāpanodine namaḥ
474
ॐ गदापाणये नमः
oṃ gadāpāṇaye namaḥ
475
ॐ दिशाम्पतये नमः
oṃ diśāmpataye namaḥ
476
ॐ नरकासुरसंहारिणे नमः
oṃ narakāsurasaṃhāriṇe namaḥ
477
ॐ सत्यभामारताय नमः
oṃ satyabhāmāratāya namaḥ
478
ॐ श्रुतये नमः
oṃ śrutaye namaḥ
479
ॐ द्विजराजाय नमः
oṃ dvijarājāya namaḥ
480
ॐ सुराधीशाय नमः
oṃ surādhīśāya namaḥ
481
ॐ केशवाय नमः
oṃ keśavāya namaḥ
482
ॐ निरुपाधिकाय नमः
oṃ nirupādhikāya namaḥ
483
ॐ आधारकूर्मरूपिणे नमः
oṃ ādhārakūrmarūpiṇe namaḥ
484
ॐ नयनानन्द-कारकाय नमः
oṃ nayanānanda-kārakāya namaḥ
485
ॐ अद्भुताकार-सम्पन्नाय नमः
oṃ adbhutākāra-sampannāya namaḥ
486
ॐ जगद्रक्षाकराय नमः
oṃ jagadrakṣākarāya namaḥ
487
ॐ अमलाय नमः
oṃ amalāya namaḥ
488
ॐ वरिष्ठाय नमः
oṃ variṣṭhāya namaḥ
489
ॐ वरेण्याय नमः
oṃ vareṇyāya namaḥ
490
ॐ सर्पपापहराय नमः
oṃ sarpapāpaharāya namaḥ
491
ॐ व्रतिने नमः
oṃ vratine namaḥ
492
ॐ तत्पुरुषाय नमः
oṃ tatpuruṣāya namaḥ
493
ॐ धर्मात्मने नमः
oṃ dharmātmane namaḥ
494
ॐ दोषघ्नाय नमः
oṃ doṣaghnāya namaḥ
495
ॐ गरुडध्वजाय नमः
oṃ garuḍadhvajāya namaḥ
496
ॐ शान्ताय नमः
oṃ śāntāya namaḥ
497
ॐ श्रुतिधराय नमः
oṃ śrutidharāya namaḥ
498
ॐ दुर्निरीशाय नमः
oṃ durnirīśāya namaḥ
499
ॐ दुर्धराय नमः
oṃ durdharāya namaḥ
500
ॐ रमेशाय नमः
oṃ rameśāya namaḥ
501
ॐ सरसाय नमः
oṃ sarasāya namaḥ
502
ॐ स्निग्धाय नमः
oṃ snigdhāya namaḥ
503
ॐ मुक्ताय नमः
oṃ muktāya namaḥ
504
ॐ प्रियस्रवाय नमः
oṃ priyasravāya namaḥ
505
ॐ तोषितामर-सङ्घाताय नमः
oṃ toṣitāmara-saṅghātāya namaḥ
506
ॐ सत्यवाचे नमः
oṃ satyavāce namaḥ
507
ॐ सत्यसङ्गराय नमः
oṃ satyasaṅgarāya namaḥ
508
ॐ पूतना-प्राणहर्त्रे नमः
oṃ pūtanā-prāṇahartre namaḥ
509
ॐ यशोदानन्द-वर्धनाय नमः
oṃ yaśodānanda-vardhanāya namaḥ
510
ॐ स्निग्धाञ्जनेक्षणाय नमः
oṃ snigdhāñjanekṣaṇāya namaḥ
511
ॐ बालाय नमः
oṃ bālāya namaḥ
512
ॐ शकटासुर-मारकाय नमः
oṃ śakaṭāsura-mārakāya namaḥ
513
ॐ गोपालसुन्दरी-जाराय नमः
oṃ gopālasundarī-jārāya namaḥ
514
ॐ परञ्ज्योतिषे नमः
oṃ parañjyotiṣe namaḥ
515
ॐ परिस्फुटाय नमः
oṃ parisphuṭāya namaḥ
516
ॐ पद्मनाभाय नमः
oṃ padmanābhāya namaḥ
517
ॐ अमरज्येष्ठाय नमः
oṃ amarajyeṣṭhāya namaḥ
518
ॐ गणाध्यक्षाय नमः
oṃ gaṇādhyakṣāya namaḥ
519
ॐ महामनसे नमः
oṃ mahāmanase namaḥ
520
ॐ राधाननाम्बुजादित्याय नमः
oṃ rādhānanāmbujādityāya namaḥ
521
ॐ कंसप्राणापहारकाय नमः
oṃ kaṃsaprāṇāpahārakāya namaḥ
522
ॐ रुक्मिणीशाय नमः
oṃ rukmiṇīśāya namaḥ
523
ॐ यदुश्रेष्ठाय नमः
oṃ yaduśreṣṭhāya namaḥ
524
ॐ प्रद्युम्नाय नमः
oṃ pradyumnāya namaḥ
525
ॐ महाबलिने नमः
oṃ mahābaline namaḥ
526
ॐ वनमालालङ्कृताय नमः
oṃ vanamālālaṅkṛtāya namaḥ
527
ॐ महावीर्याय नमः
oṃ mahāvīryāya namaḥ
528
ॐ महाधनाय नमः
oṃ mahādhanāya namaḥ
529
ॐ चैद्य-दर्पविनाशिने नमः
oṃ caidya-darpavināśine namaḥ
530
ॐ गरुडस्मय-भञ्चकाय नमः
oṃ garuḍasmaya-bhañcakāya namaḥ
531
ॐ तेजोरूपाय नमः
oṃ tejorūpāya namaḥ
532
ॐ तमोरूपाय नमः
oṃ tamorūpāya namaḥ
533
ॐ वह्निरूपाय नमः
oṃ vahnirūpāya namaḥ
534
ॐ विश्वजिते नमः
oṃ viśvajite namaḥ
535
ॐ विष्णवे नमः
oṃ viṣṇave namaḥ
536
ॐ पुरुषाय नमः
oṃ puruṣāya namaḥ
537
ॐ सत्याय नमः
oṃ satyāya namaḥ
538
ॐ अच्युताय नमः
oṃ acyutāya namaḥ
539
ॐ अनिरुद्धाय नमः
oṃ aniruddhāya namaḥ
540
ॐ परस्मै नमः
oṃ parasmai namaḥ
541
ॐ व्यूहाय नमः
oṃ vyūhāya namaḥ
542
ॐ विभवाय नमः
oṃ vibhavāya namaḥ
543
ॐ अन्तर्यामिने नमः
oṃ antaryāmine namaḥ
544
ॐ जगत्प्रियाय नमः
oṃ jagatpriyāya namaḥ
545
ॐ अर्चारूपाय नमः
oṃ arcārūpāya namaḥ
546
ॐ भद्ररूपाय नमः
oṃ bhadrarūpāya namaḥ
547
ॐ भावुकप्रदाय नमः
oṃ bhāvukapradāya namaḥ
548
ॐ स्यमन्तकतधराय नमः
oṃ syamantakatadharāya namaḥ
549
ॐ प्राज्ञाय नमः
oṃ prājñāya namaḥ
550
ॐ चण्डकोपिने नमः
oṃ caṇḍakopine namaḥ
551
ॐ - नमः
oṃ - namaḥ
552
ॐ महामुनये नमः
oṃ mahāmunaye namaḥ
553
ॐ गोवर्द्धन-नगोद्धर्त्रे नमः
oṃ govarddhana-nagoddhartre namaḥ
554
ॐ तिरस्कृत-शचीपतये नमः
oṃ tiraskṛta-śacīpataye namaḥ
555
ॐ प्रतिज्ञापालकाय नमः
oṃ pratijñāpālakāya namaḥ
556
ॐ ईशाय नमः
oṃ īśāya namaḥ
557
ॐ भक्त-चिन्तामणये नमः
oṃ bhakta-cintāmaṇaye namaḥ
558
ॐ स्वभुवे नमः
oṃ svabhuve namaḥ
559
ॐ नारायणाय नमः
oṃ nārāyaṇāya namaḥ
560
ॐ सदानन्दाय नमः
oṃ sadānandāya namaḥ
561
ॐ श्रीकर्त्रे नमः
oṃ śrīkartre namaḥ
562
ॐ यशोधनाय नमः
oṃ yaśodhanāya namaḥ
563
ॐ प्रत्यगात्मने नमः
oṃ pratyagātmane namaḥ
564
ॐ गुरवे नमः
oṃ gurave namaḥ
565
ॐ अप्रमेयाय नमः
oṃ aprameyāya namaḥ
566
ॐ सदाशिवाय नमः
oṃ sadāśivāya namaḥ
567
ॐ वेणुनाद-समानीत-गोपीजन-समीक्षिताय नमः
oṃ veṇunāda-samānīta-gopījana-samīkṣitāya namaḥ
568
ॐ धरापतये नमः
oṃ dharāpataye namaḥ
569
ॐ अचिन्त्यात्मने नमः
oṃ acintyātmane namaḥ
570
ॐ शशिशेखर-पूजिताय नमः
oṃ śaśiśekhara-pūjitāya namaḥ
571
ॐ नीलारविन्द-सङ्काश-श्यामलाय नमः
oṃ nīlāravinda-saṅkāśa-śyāmalāya namaḥ
572
ॐ कोमलाकृतये नमः
oṃ komalākṛtaye namaḥ
573
ॐ अकलङ्काय नमः
oṃ akalaṅkāya namaḥ
574
ॐ शुद्धसत्वाय नमः
oṃ śuddhasatvāya namaḥ
575
ॐ दुष्टवैरि-निबर्हणाय नमः
oṃ duṣṭavairi-nibarhaṇāya namaḥ
576
ॐ यमुनातीर-सञ्चारिणे नमः
oṃ yamunātīra-sañcāriṇe namaḥ
577
ॐ भुवनावन-दीक्षिताय नमः
oṃ bhuvanāvana-dīkṣitāya namaḥ
578
ॐ बलविक्रम-सम्पन्नाय नमः
oṃ balavikrama-sampannāya namaḥ
579
ॐ द्विजराज-कुलेश्वराय नमः
oṃ dvijarāja-kuleśvarāya namaḥ
580
ॐ अपूर्वदिव्य-श्रृङ्गारमूर्तये नमः
oṃ apūrvadivya-śrṛṅgāramūrtaye namaḥ
581
ॐ नागराजातिप्रियाय नमः
oṃ nāgarājātipriyāya namaḥ
582
ॐ मित्रविन्दा-सखाय नमः
oṃ mitravindā-sakhāya namaḥ
583
ॐ पुण्यश्लोकाय नमः
oṃ puṇyaślokāya namaḥ
584
ॐ कीर्तिमते नमः
oṃ kīrtimate namaḥ
585
ॐ अशेषभाग्य-सम्पन्नाय नमः
oṃ aśeṣabhāgya-sampannāya namaḥ
586
ॐ द्वारकापुर-संस्थिताय नमः
oṃ dvārakāpura-saṃsthitāya namaḥ
587
ॐ सर्वजीव-दयायुक्ताय नमः
oṃ sarvajīva-dayāyuktāya namaḥ
588
ॐ सद्वैद्याय नमः
oṃ sadvaidyāya namaḥ
589
ॐ सर्वमङ्गलाय नमः
oṃ sarvamaṅgalāya namaḥ
590
ॐ स्वपदाश्रित-वन्दारु-भोगमोक्षैक-दायकाय नमः
oṃ svapadāśrita-vandāru-bhogamokṣaika-dāyakāya namaḥ
591
ॐ सद्गुणैश्वर्य-सम्पन्नाय नमः
oṃ sadguṇaiśvarya-sampannāya namaḥ
592
ॐ सर्वशास्त्र-विशारदाय नमः
oṃ sarvaśāstra-viśāradāya namaḥ
593
ॐ सर्वोषधीशाय नमः
oṃ sarvoṣadhīśāya namaḥ
594
ॐ सर्वार्थाय नमः
oṃ sarvārthāya namaḥ
595
ॐ सर्वसाधनसाधनाय नमः
oṃ sarvasādhanasādhanāya namaḥ
596
ॐ मारजन्मने नमः
oṃ mārajanmane namaḥ
597
ॐ तद्दृष्टये नमः
oṃ taddṛṣṭaye namaḥ
598
ॐ जगन्नाटक-वैभवाय नमः
oṃ jagannāṭaka-vaibhavāya namaḥ
599
ॐ आर्तार्ति-हरणोपायाय नमः
oṃ ārtārti-haraṇopāyāya namaḥ
600
ॐ पूर्णकामाय नमः
oṃ pūrṇakāmāya namaḥ
601
ॐ प्रतापवते नमः
oṃ pratāpavate namaḥ
602
ॐ पाण्डव-प्राणबन्धवे नमः
oṃ pāṇḍava-prāṇabandhave namaḥ
603
ॐ सुयोधन-कुलान्तकाय नमः
oṃ suyodhana-kulāntakāya namaḥ
604
ॐ योगीश्वरेश्वराय नमः
oṃ yogīśvareśvarāya namaḥ
605
ॐ क्षेत्रज्ञाय नमः
oṃ kṣetrajñāya namaḥ
606
ॐ प्राणदायकाय नमः
oṃ prāṇadāyakāya namaḥ
607
ॐ नादबिन्दु-कलातीताय नमः
oṃ nādabindu-kalātītāya namaḥ
608
ॐ चतुर्वर्ग-फलात्मकाय नमः
oṃ caturvarga-phalātmakāya namaḥ
609
ॐ योगमाया-समायुक्ताय नमः
oṃ yogamāyā-samāyuktāya namaḥ
610
ॐ सुषुम्नानाडि-मार्गगाय नमः
oṃ suṣumnānāḍi-mārgagāya namaḥ
611
ॐ हरये नमः
oṃ haraye namaḥ
612
ॐ विज्ञानादर्श-सन्दृश्याय नमः
oṃ vijñānādarśa-sandṛśyāya namaḥ
613
ॐ जयदाय नमः
oṃ jayadāya namaḥ
614
ॐ जपप्रियाय नमः
oṃ japapriyāya namaḥ
615
ॐ जापकप्रियकृते नमः
oṃ jāpakapriyakṛte namaḥ
616
ॐ धात्रे नमः
oṃ dhātre namaḥ
617
ॐ श्रेयःपतये नमः
oṃ śreyaḥpataye namaḥ
618
ॐ अतन्द्रिताय नमः
oṃ atandritāya namaḥ
619
ॐ वाक्पतये नमः
oṃ vākpataye namaḥ
620
ॐ भक्तिवश्याय नमः
oṃ bhaktivaśyāya namaḥ
621
ॐ नित्यतृप्ताय नमः
oṃ nityatṛptāya namaḥ
622
ॐ अनुप्रथनाय नमः
oṃ anuprathanāya namaḥ
623
ॐ त्रिदेहाय नमः
oṃ tridehāya namaḥ
624
ॐ त्रितत्त्वज्ञाय नमः
oṃ tritattvajñāya namaḥ
625
ॐ तपोनिधये नमः
oṃ taponidhaye namaḥ
626
ॐ अन्नदाय नमः
oṃ annadāya namaḥ
627
ॐ अन्नरूपाय नमः
oṃ annarūpāya namaḥ
628
ॐ सद्योजाताय नमः
oṃ sadyojātāya namaḥ
629
ॐ वैद्युताय नमः
oṃ vaidyutāya namaḥ
630
ॐ गोब्राह्मणस्थिताय नमः
oṃ gobrāhmaṇasthitāya namaḥ
631
ॐ मृत्युमृत्यु-स्वरूपवते नमः
oṃ mṛtyumṛtyu-svarūpavate namaḥ
632
ॐ देवकी-पुण्यराशये नमः
oṃ devakī-puṇyarāśaye namaḥ
633
ॐ सत्वोद्रिक्ताय नमः
oṃ satvodriktāya namaḥ
634
ॐ सर्वगाय नमः
oṃ sarvagāya namaḥ
635
ॐ ग्रहताराधिपाय नमः
oṃ grahatārādhipāya namaḥ
636
ॐ लोकपावनाय नमः
oṃ lokapāvanāya namaḥ
637
ॐ तपनाय नमः
oṃ tapanāya namaḥ
638
ॐ रवये नमः
oṃ ravaye namaḥ
639
ॐ सर्वमङ्गल-माङ्गल्याय नमः
oṃ sarvamaṅgala-māṅgalyāya namaḥ
640
ॐ सर्वशोक-निवारकाय नमः
oṃ sarvaśoka-nivārakāya namaḥ
641
ॐ सर्वाध्यक्षाय नमः
oṃ sarvādhyakṣāya namaḥ
642
ॐ अपवर्गाय नमः
oṃ apavargāya namaḥ
643
ॐ मूलप्रकृतये नमः
oṃ mūlaprakṛtaye namaḥ
644
ॐ ईशित्रे नमः
oṃ īśitre namaḥ
645
ॐ अनन्तशक्तये नमः
oṃ anantaśaktaye namaḥ
646
ॐ आश्चर्यकर्मणे नमः
oṃ āścaryakarmaṇe namaḥ
647
ॐ कैवल्यनायकाय नमः
oṃ kaivalyanāyakāya namaḥ
648
ॐ कार्यकारणरूपिणे नमः
oṃ kāryakāraṇarūpiṇe namaḥ
649
ॐ निकूटाय नमः
oṃ nikūṭāya namaḥ
650
ॐ मनोलयाय नमः
oṃ manolayāya namaḥ
651
ॐ विमुक्तसङ्ग-संयुक्ताय नमः
oṃ vimuktasaṅga-saṃyuktāya namaḥ
652
ॐ पञ्चप्राणाकृतये नमः
oṃ pañcaprāṇākṛtaye namaḥ
653
ॐ हिताय नमः
oṃ hitāya namaḥ
654
ॐ दुष्प्रापनाय नमः
oṃ duṣprāpanāya namaḥ
655
ॐ स्वतन्त्राय नमः
oṃ svatantrāya namaḥ
656
ॐ गुणसङ्ग-विवर्जिताय नमः
oṃ guṇasaṅga-vivarjitāya namaḥ
657
ॐ शक्तित्रय-समेताय नमः
oṃ śaktitraya-sametāya namaḥ
658
ॐ प्रपन्नपरिपालकाय नमः
oṃ prapannaparipālakāya namaḥ
659
ॐ अनन्तरूपिणे नमः
oṃ anantarūpiṇe namaḥ
660
ॐ कर्मेन्द्रियाग्निव्याप्तिताय नमः
oṃ karmendriyāgnivyāptitāya namaḥ
661
ॐ दुरत्ययाय नमः
oṃ duratyayāya namaḥ
662
ॐ सर्वाशिने नमः
oṃ sarvāśine namaḥ
663
ॐ महारौद्राय नमः
oṃ mahāraudrāya namaḥ
664
ॐ तमोघ्नाय नमः
oṃ tamoghnāya namaḥ
665
ॐ शत्रुसूदनाय नमः
oṃ śatrusūdanāya namaḥ
666
ॐ तप्त-जाम्बूनदाभाय नमः
oṃ tapta-jāmbūnadābhāya namaḥ
667
ॐ विश्वकर्मणे नमः
oṃ viśvakarmaṇe namaḥ
668
ॐ मनवे नमः
oṃ manave namaḥ
669
ॐ कवये नमः
oṃ kavaye namaḥ
670
ॐ हिरण्यगर्भाय नमः
oṃ hiraṇyagarbhāya namaḥ
671
ॐ अग्निगर्भाय नमः
oṃ agnigarbhāya namaḥ
672
ॐ व्योमचारिणे नमः
oṃ vyomacāriṇe namaḥ
673
ॐ त्रयीतनवे नमः
oṃ trayītanave namaḥ
674
ॐ द्वादशात्मने नमः
oṃ dvādaśātmane namaḥ
675
ॐ तेजस्विने नमः
oṃ tejasvine namaḥ
676
ॐ चतुर्विंशति-मूर्तिमते नमः
oṃ caturviṃśati-mūrtimate namaḥ
677
ॐ ज्योतिषे नमः
oṃ jyotiṣe namaḥ
678
ॐ गणपतये नमः
oṃ gaṇapataye namaḥ
679
ॐ वेदगर्भाय नमः
oṃ vedagarbhāya namaḥ
680
ॐ मधुसूदनाय नमः
oṃ madhusūdanāya namaḥ
681
ॐ संसारोद्धारकाय नमः
oṃ saṃsāroddhārakāya namaḥ
682
ॐ गोपगोपी-चित्तापहारकाय नमः
oṃ gopagopī-cittāpahārakāya namaḥ
683
ॐ बाण-बाहुवन-ध्वंसिने नमः
oṃ bāṇa-bāhuvana-dhvaṃsine namaḥ
684
ॐ महेशानन्द-वर्धनाय नमः
oṃ maheśānanda-vardhanāya namaḥ
685
ॐ धर्मध्वजाय नमः
oṃ dharmadhvajāya namaḥ
686
ॐ धराशान्ताय नमः
oṃ dharāśāntāya namaḥ
687
ॐ धर्माय नमः
oṃ dharmāya namaḥ
688
ॐ धर्मनियामकाय नमः
oṃ dharmaniyāmakāya namaḥ
689
ॐ कद्रुद्राय नमः
oṃ kadrudrāya namaḥ
690
ॐ इन्दिरा-नाथाय नमः
oṃ indirā-nāthāya namaḥ
691
ॐ व्योमकेशिने नमः
oṃ vyomakeśine namaḥ
692
ॐ भीषणाय नमः
oṃ bhīṣaṇāya namaḥ
693
ॐ महामुनि-मनोलासाय नमः
oṃ mahāmuni-manolāsāya namaḥ
694
ॐ त्रैकालिक-फलप्रदाय नमः
oṃ traikālika-phalapradāya namaḥ
695
ॐ छत्त्रीकृत-फणीन्द्राय नमः
oṃ chattrīkṛta-phaṇīndrāya namaḥ
696
ॐ यशोदा-तल्प-लालिताय नमः
oṃ yaśodā-talpa-lālitāya namaḥ
697
ॐ तृणावर्त-निहन्त्रे नमः
oṃ tṛṇāvarta-nihantre namaḥ
698
ॐ कुब्जानुग्रह-मानसाय नमः
oṃ kubjānugraha-mānasāya namaḥ
699
ॐ वसुदेव-तपोमूर्तये नमः
oṃ vasudeva-tapomūrtaye namaḥ
700
ॐ बृन्दावन-जनप्रियाय नमः
oṃ bṛndāvana-janapriyāya namaḥ
701
ॐ रासक्रीडा-विलोलाय नमः
oṃ rāsakrīḍā-vilolāya namaḥ
702
ॐ गोपीवस्त्रापहारकाय नमः
oṃ gopīvastrāpahārakāya namaḥ
703
ॐ दन्तवक्त्र-शिरश्छेत्त्रे नमः
oṃ dantavaktra-śiraśchettre namaḥ
704
ॐ बर्हिबर्हा-विभूषणाय नमः
oṃ barhibarhā-vibhūṣaṇāya namaḥ
705
ॐ भीष्म-मुक्तिप्रदाय नमः
oṃ bhīṣma-muktipradāya namaḥ
706
ॐ शौरये नमः
oṃ śauraye namaḥ
707
ॐ मथुरानगराधिपाय नमः
oṃ mathurānagarādhipāya namaḥ
708
ॐ पौण्ड्रक-प्राणहारिणे नमः
oṃ pauṇḍraka-prāṇahāriṇe namaḥ
709
ॐ मुचुकुन्द-वरप्रदाय नमः
oṃ mucukunda-varapradāya namaḥ
710
ॐ धेनुकासुरहन्त्रे नमः
oṃ dhenukāsurahantre namaḥ
711
ॐ दृतगोगोपभूमिकाय नमः
oṃ dṛtagogopabhūmikāya namaḥ
712
ॐ कुरुपाण्डव-सन्धान-यत्नकारिणे नमः
oṃ kurupāṇḍava-sandhāna-yatnakāriṇe namaḥ
713
ॐ दयानिधये नमः
oṃ dayānidhaye namaḥ
714
ॐ धर्मसंस्थापनाचार्याय नमः
oṃ dharmasaṃsthāpanācāryāya namaḥ
715
ॐ चतुर्वर्ण-विभागकृते नमः
oṃ caturvarṇa-vibhāgakṛte namaḥ
716
ॐ साधुसज्जन-चन्दनाय नमः
oṃ sādhusajjana-candanāya namaḥ
717
ॐ दुष्टप्राणापहारकाय नमः
oṃ duṣṭaprāṇāpahārakāya namaḥ
718
ॐ इन्द्रसूनु-बहिःप्राणाय नमः
oṃ indrasūnu-bahiḥprāṇāya namaḥ
719
ॐ पद्मनाभाय नमः
oṃ padmanābhāya namaḥ
720
ॐ अर्थि-कल्पकाय नमः
oṃ arthi-kalpakāya namaḥ
721
ॐ दुर्मर्षणाय नमः
oṃ durmarṣaṇāya namaḥ
722
ॐ विशुद्धात्मने नमः
oṃ viśuddhātmane namaḥ
723
ॐ विश्वरूपाय नमः
oṃ viśvarūpāya namaḥ
724
ॐ प्रतापवते नमः
oṃ pratāpavate namaḥ
725
ॐ सर्वावासाय नमः
oṃ sarvāvāsāya namaḥ
726
ॐ पराकाशाय नमः
oṃ parākāśāya namaḥ
727
ॐ तारकाय नमः
oṃ tārakāya namaḥ
728
ॐ महोदयाय नमः
oṃ mahodayāya namaḥ
729
ॐ यमलार्जुन-शापान्तकारकाय नमः
oṃ yamalārjuna-śāpāntakārakāya namaḥ
730
ॐ महामनसे नमः
oṃ mahāmanase namaḥ
731
ॐ प्रद्युम्न-कोटिलावण्याय नमः
oṃ pradyumna-koṭilāvaṇyāya namaḥ
732
ॐ इन्दुकोटि-सुशीतलाय नमः
oṃ indukoṭi-suśītalāya namaḥ
733
ॐ अर्ककोटि-द्युतये नमः
oṃ arkakoṭi-dyutaye namaḥ
734
ॐ मरुत्कोटि-महाबलाय नमः
oṃ marutkoṭi-mahābalāya namaḥ
735
ॐ विरिञ्चिगर्व-सर्वस्वहारकाय नमः
oṃ viriñcigarva-sarvasvahārakāya namaḥ
736
ॐ पुरुषोत्तमाय नमः
oṃ puruṣottamāya namaḥ
737
ॐ उलूखल-निबद्धाय नमः
oṃ ulūkhala-nibaddhāya namaḥ
738
ॐ कुचेल-परिपालकाय नमः
oṃ kucela-paripālakāya namaḥ
739
ॐ धन्वन्तरये नमः
oṃ dhanvantaraye namaḥ
740
ॐ महाभागाय नमः
oṃ mahābhāgāya namaḥ
741
ॐ भिषगानन्द-वर्धनाय नमः
oṃ bhiṣagānanda-vardhanāya namaḥ
742
ॐ अहेय-गुणसम्पन्नाय नमः
oṃ aheya-guṇasampannāya namaḥ
743
ॐ कलानाथाय नमः
oṃ kalānāthāya namaḥ
744
ॐ कालान्तकाय नमः
oṃ kālāntakāya namaḥ
745
ॐ विश्वसृष्टिस्थिति-ध्वंसकारकाय नमः
oṃ viśvasṛṣṭisthiti-dhvaṃsakārakāya namaḥ
746
ॐ स्वयम्प्रभवे नमः
oṃ svayamprabhave namaḥ
747
ॐ यज्ञसूत्र-समाश्लिश्यत्-तुलसी-रत्नमालिकाय नमः
oṃ yajñasūtra-samāśliśyat-tulasī-ratnamālikāya namaḥ
748
ॐ मन्दारदाम-सम्बद्ध-नीलकोमल-कुन्तलाय नमः
oṃ mandāradāma-sambaddha-nīlakomala-kuntalāya namaḥ
749
ॐ मल्लिका-कोरकरदाय नमः
oṃ mallikā-korakaradāya namaḥ
750
ॐ सुधास्नुत-रदच्छदाय नमः
oṃ sudhāsnuta-radacchadāya namaḥ
751
ॐ शतकोटीन्दु-सङ्काश-मुखमण्डल-शोभिताय नमः
oṃ śatakoṭīndu-saṅkāśa-mukhamaṇḍala-śobhitāya namaḥ
752
ॐ कम्बुग्रीवाय नमः
oṃ kambugrīvāya namaḥ
753
ॐ महोरस्काय नमः
oṃ mahoraskāya namaḥ
754
ॐ महोज्ज्वलाय नमः
oṃ mahojjvalāya namaḥ
755
ॐ पीताम्बरधराय नमः
oṃ pītāmbaradharāya namaḥ
756
ॐ स्रग्विने नमः
oṃ sragvine namaḥ
757
ॐ साक्षात्लावण्यविग्रहाय नमः
oṃ sākṣātlāvaṇyavigrahāya namaḥ
758
ॐ रत्नकङ्कण-केयूरकाञ्ची-नूपुरशोभिताय नमः
oṃ ratnakaṅkaṇa-keyūrakāñcī-nūpuraśobhitāya namaḥ
759
ॐ मौनि-हृत्पुण्डरीकस्थाय नमः
oṃ mauni-hṛtpuṇḍarīkasthāya namaḥ
760
ॐ परमेष्ठिने नमः
oṃ parameṣṭhine namaḥ
761
ॐ त्रिलोचनाय नमः
oṃ trilocanāya namaḥ
762
ॐ ज्ञानदाय नमः
oṃ jñānadāya namaḥ
763
ॐ ज्ञानरूपाय नमः
oṃ jñānarūpāya namaḥ
764
ॐ ज्ञानगम्याय नमः
oṃ jñānagamyāya namaḥ
765
ॐ चिरन्तनाय नमः
oṃ cirantanāya namaḥ
766
ॐ हनवे नमः
oṃ hanave namaḥ
767
ॐ महोन्नताय नमः
oṃ mahonnatāya namaḥ
768
ॐ स्थूलाय नमः
oṃ sthūlāya namaḥ
769
ॐ गुणभृते नमः
oṃ guṇabhṛte namaḥ
770
ॐ निर्गुणाय नमः
oṃ nirguṇāya namaḥ
771
ॐ लघवे नमः
oṃ laghave namaḥ
772
ॐ प्रजापतये नमः
oṃ prajāpataye namaḥ
773
ॐ परब्रह्मणे नमः
oṃ parabrahmaṇe namaḥ
774
ॐ परमात्मने नमः
oṃ paramātmane namaḥ
775
ॐ परेश्वराय नमः
oṃ pareśvarāya namaḥ
776
ॐ मञ्चुवाचे नमः
oṃ mañcuvāce namaḥ
777
ॐ दिव्यतेजसे नमः
oṃ divyatejase namaḥ
778
ॐ दिवस्पतये नमः
oṃ divaspataye namaḥ
779
ॐ अनुत्तमाय नमः
oṃ anuttamāya namaḥ
780
ॐ प्राज्ञाय नमः
oṃ prājñāya namaḥ
781
ॐ प्रज्ञावतां मौलये नमः
oṃ prajñāvatāṃ maulaye namaḥ
782
ॐ यज्ञाय नमः
oṃ yajñāya namaḥ
783
ॐ यज्ञफलप्रदाय नमः
oṃ yajñaphalapradāya namaḥ
784
ॐ भवमग्न-समुद्धर्त्त्रे नमः
oṃ bhavamagna-samuddharttre namaḥ
785
ॐ स्वकैङ्कर्य-रतादराय नमः
oṃ svakaiṅkarya-ratādarāya namaḥ
786
ॐ निरन्तरपदध्यान-भक्तहृत्-पङ्कजाश्रयाय नमः
oṃ nirantarapadadhyāna-bhaktahṛt-paṅkajāśrayāya namaḥ
787
ॐ निर्वेलकरुणा-पूरपूरितात्मने नमः
oṃ nirvelakaruṇā-pūrapūritātmane namaḥ
788
ॐ निरञ्जनाय नमः
oṃ nirañjanāya namaḥ
789
ॐ विश्वेश्वराय नमः
oṃ viśveśvarāya namaḥ
790
ॐ कालमूर्तये नमः
oṃ kālamūrtaye namaḥ
791
ॐ कपिलाय नमः
oṃ kapilāya namaḥ
792
ॐ विश्वरूपभृते नमः
oṃ viśvarūpabhṛte namaḥ
793
ॐ दामोदराय नमः
oṃ dāmodarāya namaḥ
794
ॐ पृथवे नमः
oṃ pṛthave namaḥ
795
ॐ व्यासाय नमः
oṃ vyāsāya namaḥ
796
ॐ परमधार्मिकाय नमः
oṃ paramadhārmikāya namaḥ
797
ॐ छन्दोमयाय नमः
oṃ chandomayāya namaḥ
798
ॐ चिदानन्दाय नमः
oṃ cidānandāya namaḥ
799
ॐ कृतघ्नघ्नाय नमः
oṃ kṛtaghnaghnāya namaḥ
800
ॐ ऋचाम्पतये नमः
oṃ ṛcāmpataye namaḥ
801
ॐ ब्रह्माण्डान्तर्बहिर्व्याप्त-सुकुमाराय नमः
oṃ brahmāṇḍāntarbahirvyāpta-sukumārāya namaḥ
802
ॐ महाबलाय नमः
oṃ mahābalāya namaḥ
803
ॐ योगि-हृद्ध्यान-गम्याय नमः
oṃ yogi-hṛddhyāna-gamyāya namaḥ
804
ॐ भवतापहराय नमः
oṃ bhavatāpaharāya namaḥ
805
ॐ वराय नमः
oṃ varāya namaḥ
806
ॐ विश्वरेतसे नमः
oṃ viśvaretase namaḥ
807
ॐ मेधाविने नमः
oṃ medhāvine namaḥ
808
ॐ बभ्रवे नमः
oṃ babhrave namaḥ
809
ॐ शुचिस्वराय नमः
oṃ śucisvarāya namaḥ
810
ॐ अमोघास्त्रधराय नमः
oṃ amoghāstradharāya namaḥ
811
ॐ रुद्राय नमः
oṃ rudrāya namaḥ
812
ॐ कृतज्ञाय नमः
oṃ kṛtajñāya namaḥ
813
ॐ धुरन्धराय नमः
oṃ dhurandharāya namaḥ
814
ॐ नवब्रह्मात्मकाय नमः
oṃ navabrahmātmakāya namaḥ
815
ॐ सिद्धाय नमः
oṃ siddhāya namaḥ
816
ॐ माधवाय नमः
oṃ mādhavāya namaḥ
817
ॐ महातपसे नमः
oṃ mahātapase namaḥ
818
ॐ सर्वादये नमः
oṃ sarvādaye namaḥ
819
ॐ समदर्शिने नमः
oṃ samadarśine namaḥ
820
ॐ स्थविष्ठाय नमः
oṃ sthaviṣṭhāya namaḥ
821
ॐ लोहिताम्बकाय नमः
oṃ lohitāmbakāya namaḥ
822
ॐ प्रजाभवाय नमः
oṃ prajābhavāya namaḥ
823
ॐ सर्वदर्शिने नमः
oṃ sarvadarśine namaḥ
824
ॐ विश्वयोनये नमः
oṃ viśvayonaye namaḥ
825
ॐ शाश्वताय नमः
oṃ śāśvatāya namaḥ
826
ॐ वरारोहाय नमः
oṃ varārohāya namaḥ
827
ॐ वेदाङ्गाय नमः
oṃ vedāṅgāya namaḥ
828
ॐ पञ्चात्मने नमः
oṃ pañcātmane namaḥ
829
ॐ जगदादिजाय नमः
oṃ jagadādijāya namaḥ
830
ॐ धृतात्मने नमः
oṃ dhṛtātmane namaḥ
831
ॐ नियमाय नमः
oṃ niyamāya namaḥ
832
ॐ प्रांशवे नमः
oṃ prāṃśave namaḥ
833
ॐ शालग्राम-स्वरूपभाजे नमः
oṃ śālagrāma-svarūpabhāje namaḥ
834
ॐ वन्दारुजन-मन्दाराय नमः
oṃ vandārujana-mandārāya namaḥ
835
ॐ त्रिदशानन्द-कन्दलाय नमः
oṃ tridaśānanda-kandalāya namaḥ
836
ॐ वसुरूपिणे नमः
oṃ vasurūpiṇe namaḥ
837
ॐ समात्मने नमः
oṃ samātmane namaḥ
838
ॐ नियमाय नमः
oṃ niyamāya namaḥ
839
ॐ मधुसूदनाय नमः
oṃ madhusūdanāya namaḥ
840
ॐ लोकैक-विश्रुताय नमः
oṃ lokaika-viśrutāya namaḥ
841
ॐ विद्यामूर्तये नमः
oṃ vidyāmūrtaye namaḥ
842
ॐ पद्मासनस्थिताय नमः
oṃ padmāsanasthitāya namaḥ
843
ॐ धराधर-धराय नमः
oṃ dharādhara-dharāya namaḥ
844
ॐ विश्वव्यापिने नमः
oṃ viśvavyāpine namaḥ
845
ॐ निज-नमस्कृताय नमः
oṃ nija-namaskṛtāya namaḥ
846
ॐ प्रतापनाय नमः
oṃ pratāpanāya namaḥ
847
ॐ प्रसन्नाय नमः
oṃ prasannāya namaḥ
848
ॐ चन्द्रांशवे नमः
oṃ candrāṃśave namaḥ
849
ॐ लोकपावनाय नमः
oṃ lokapāvanāya namaḥ
850
ॐ सत्यधर्माश्रयाय नमः
oṃ satyadharmāśrayāya namaḥ
851
ॐ कामाय नमः
oṃ kāmāya namaḥ
852
ॐ समितिज्ञाय नमः
oṃ samitijñāya namaḥ
853
ॐ समयज्ञाय नमः
oṃ samayajñāya namaḥ
854
ॐ हविषे नमः
oṃ haviṣe namaḥ
855
ॐ सर्वशुभ-लक्षणलक्षिताय नमः
oṃ sarvaśubha-lakṣaṇalakṣitāya namaḥ
856
ॐ दक्षाय नमः
oṃ dakṣāya namaḥ
857
ॐ हिरण्यगर्भाय नमः
oṃ hiraṇyagarbhāya namaḥ
858
ॐ महाभोगाय नमः
oṃ mahābhogāya namaḥ
859
ॐ सुव्रताय नमः
oṃ suvratāya namaḥ
860
ॐ सुदर्शनाय नमः
oṃ sudarśanāya namaḥ
861
ॐ उग्ररूपिणे नमः
oṃ ugrarūpiṇe namaḥ
862
ॐ सुघोषाय नमः
oṃ sughoṣāya namaḥ
863
ॐ मनोहराय नमः
oṃ manoharāya namaḥ
864
ॐ शत्रुघ्नाय नमः
oṃ śatrughnāya namaḥ
865
ॐ पवनाय नमः
oṃ pavanāya namaḥ
866
ॐ कालाय नमः
oṃ kālāya namaḥ
867
ॐ धनेशाय नमः
oṃ dhaneśāya namaḥ
868
ॐ अंशुमते नमः
oṃ aṃśumate namaḥ
869
ॐ सुखिने नमः
oṃ sukhine namaḥ
870
ॐ सधर्मकृते नमः
oṃ sadharmakṛte namaḥ
871
ॐ महादेवाय नमः
oṃ mahādevāya namaḥ
872
ॐ सोमपाय नमः
oṃ somapāya namaḥ
873
ॐ चिरन्तनाय नमः
oṃ cirantanāya namaḥ
874
ॐ रसापतये नमः
oṃ rasāpataye namaḥ
875
ॐ सत्यसन्धाय नमः
oṃ satyasandhāya namaḥ
876
ॐ दाशार्हाय नमः
oṃ dāśārhāya namaḥ
877
ॐ शान्तविग्रहाय नमः
oṃ śāntavigrahāya namaḥ
878
ॐ त्रिलोकरक्षकाय नमः
oṃ trilokarakṣakāya namaḥ
879
ॐ धन्विने नमः
oṃ dhanvine namaḥ
880
ॐ सत्कीर्तये नमः
oṃ satkīrtaye namaḥ
881
ॐ मुक्तसंशयाय नमः
oṃ muktasaṃśayāya namaḥ
882
ॐ विभूतिनायकाय नमः
oṃ vibhūtināyakāya namaḥ
883
ॐ अर्चिष्मते नमः
oṃ arciṣmate namaḥ
884
ॐ अनिरुद्धाय नमः
oṃ aniruddhāya namaḥ
885
ॐ प्रजापतये नमः
oṃ prajāpataye namaḥ
886
ॐ यज्ञाङ्गाय नमः
oṃ yajñāṅgāya namaḥ
887
ॐ सत्पथाय नमः
oṃ satpathāya namaḥ
888
ॐ सत्कृतये नमः
oṃ satkṛtaye namaḥ
889
ॐ वसुप्रदाय नमः
oṃ vasupradāya namaḥ
890
ॐ अरिन्दमाय नमः
oṃ arindamāya namaḥ
891
ॐ कुन्दहासाय नमः
oṃ kundahāsāya namaḥ
892
ॐ चण्डाम्शवे नमः
oṃ caṇḍāmśave namaḥ
893
ॐ जगदादिजाय नमः
oṃ jagadādijāya namaḥ
894
ॐ अप्रमेयाय नमः
oṃ aprameyāya namaḥ
895
ॐ नगाधीशाय नमः
oṃ nagādhīśāya namaḥ
896
ॐ नारदाय नमः
oṃ nāradāya namaḥ
897
ॐ सर्परूपभाजे नमः
oṃ sarparūpabhāje namaḥ
898
ॐ उत्तमाय नमः
oṃ uttamāya namaḥ
899
ॐ कामदृशे नमः
oṃ kāmadṛśe namaḥ
900
ॐ जेत्रे नमः
oṃ jetre namaḥ
901
ॐ मातरिश्वने नमः
oṃ mātariśvane namaḥ
902
ॐ मनोरमाय नमः
oṃ manoramāya namaḥ
903
ॐ लक्ष्मीप्रदाय नमः
oṃ lakṣmīpradāya namaḥ
904
ॐ परानन्दाय नमः
oṃ parānandāya namaḥ
905
ॐ चतुर्नवतिमन्त्रदाय नमः
oṃ caturnavatimantradāya namaḥ
906
ॐ हिरण्मयाय नमः
oṃ hiraṇmayāya namaḥ
907
ॐ खेचराय नमः
oṃ khecarāya namaḥ
908
ॐ भूचराय नमः
oṃ bhūcarāya namaḥ
909
ॐ वेदरूपकाय नमः
oṃ vedarūpakāya namaḥ
910
ॐ चतुर्विंशति-तत्त्वात्मने नमः
oṃ caturviṃśati-tattvātmane namaḥ
911
ॐ उद्गीताय नमः
oṃ udgītāya namaḥ
912
ॐ विशाम्पतये नमः
oṃ viśāmpataye namaḥ
913
ॐ अपस्मार-हराय नमः
oṃ apasmāra-harāya namaḥ
914
ॐ स्वर्गद्वाराय नमः
oṃ svargadvārāya namaḥ
915
ॐ अक्षराधिपाय नमः
oṃ akṣarādhipāya namaḥ
916
ॐ ज्योतिर्ज्योतिषे नमः
oṃ jyotirjyotiṣe namaḥ
917
ॐ नादरूपाय नमः
oṃ nādarūpāya namaḥ
918
ॐ निरालम्बाय नमः
oṃ nirālambāya namaḥ
919
ॐ पुरातनाय नमः
oṃ purātanāya namaḥ
920
ॐ जगद्गुरवे नमः
oṃ jagadgurave namaḥ
921
ॐ बृहच्छक्तये नमः
oṃ bṛhacchaktaye namaḥ
922
ॐ सत्यवादिने नमः
oṃ satyavādine namaḥ
923
ॐ कलाधराय नमः
oṃ kalādharāya namaḥ
924
ॐ दिव्यौषधात्मकाय नमः
oṃ divyauṣadhātmakāya namaḥ
925
ॐ योगिने नमः
oṃ yogine namaḥ
926
ॐ योगगम्याय नमः
oṃ yogagamyāya namaḥ
927
ॐ तत्त्वदाय नमः
oṃ tattvadāya namaḥ
928
ॐ महेशवन्दिताय नमः
oṃ maheśavanditāya namaḥ
929
ॐ सत्यसन्धाय नमः
oṃ satyasandhāya namaḥ
930
ॐ वैकुण्ठनायकाय नमः
oṃ vaikuṇṭhanāyakāya namaḥ
931
ॐ रसज्ञाय नमः
oṃ rasajñāya namaḥ
932
ॐ शरभाय नमः
oṃ śarabhāya namaḥ
933
ॐ माया-निर्जितासुर-मण्डलाय नमः
oṃ māyā-nirjitāsura-maṇḍalāya namaḥ
934
ॐ सप्तर्षि-वन्दिताय नमः
oṃ saptarṣi-vanditāya namaḥ
935
ॐ मोक्षदायिने नमः
oṃ mokṣadāyine namaḥ
936
ॐ दौर्भाग्य-नाशकाय नमः
oṃ daurbhāgya-nāśakāya namaḥ
937
ॐ भक्तापचार-सहनाय नमः
oṃ bhaktāpacāra-sahanāya namaḥ
938
ॐ शतमन्यवे नमः
oṃ śatamanyave namaḥ
939
ॐ अकल्मषाय नमः
oṃ akalmaṣāya namaḥ
940
ॐ स्वतेजःक्रान्त-दशदिङ्-मण्डलाय नमः
oṃ svatejaḥkrānta-daśadiṅ-maṇḍalāya namaḥ
941
ॐ चित्ररूपभृते नमः
oṃ citrarūpabhṛte namaḥ
942
ॐ सुधीमणये नमः
oṃ sudhīmaṇaye namaḥ
943
ॐ भद्ररूपाय नमः
oṃ bhadrarūpāya namaḥ
944
ॐ विपश्चिते नमः
oṃ vipaścite namaḥ
945
ॐ मुनिमण्डनाय नमः
oṃ munimaṇḍanāya namaḥ
946
ॐ सद्योजाताय नमः
oṃ sadyojātāya namaḥ
947
ॐ सुशीलाय नमः
oṃ suśīlāya namaḥ
948
ॐ श्रीपतये नमः
oṃ śrīpataye namaḥ
949
ॐ सर्वशक्तिमते नमः
oṃ sarvaśaktimate namaḥ
950
ॐ अरिन्दमाय नमः
oṃ arindamāya namaḥ
951
ॐ नित्यतृप्ताय नमः
oṃ nityatṛptāya namaḥ
952
ॐ तीर्थपादाय नमः
oṃ tīrthapādāya namaḥ
953
ॐ बहुश्रुताय नमः
oṃ bahuśrutāya namaḥ
954
ॐ युगपन्निर्गतादित्य-शतकोटि-समद्युतये नमः
oṃ yugapannirgatāditya-śatakoṭi-samadyutaye namaḥ
955
ॐ शङ्खचक्र-सुधाकुम्भ-दिव्यौषध-लसत्कराय नमः
oṃ śaṅkhacakra-sudhākumbha-divyauṣadha-lasatkarāya namaḥ
956
ॐ दिव्यरत्न-प्रभापुञ्ज-ज्वलच्चञ्चल-कुण्डलाय नमः
oṃ divyaratna-prabhāpuñja-jvalaccañcala-kuṇḍalāya namaḥ
957
ॐ वैजयन्ती-समाश्लिष्यत्वक्षःस्थल-विराजिताय नमः
oṃ vaijayantī-samāśliṣyatvakṣaḥsthala-virājitāya namaḥ
958
ॐ तटित्सहस्र-सङ्काश-श्रीमत्पीताम्बरोज्ज्वलाय नमः
oṃ taṭitsahasra-saṅkāśa-śrīmatpītāmbarojjvalāya namaḥ
959
ॐ लावण्यामृत-सन्दोहाय नमः
oṃ lāvaṇyāmṛta-sandohāya namaḥ
960
ॐ संसृतिकेशकाय नमः
oṃ saṃsṛtikeśakāya namaḥ
961
ॐ प्रलयार्क-सहस्राभ-किरीटोज्ज्वल-मस्तकाय नमः
oṃ pralayārka-sahasrābha-kirīṭojjvala-mastakāya namaḥ
962
ॐ श्रीवत्साङ्क-महोरस्काय नमः
oṃ śrīvatsāṅka-mahoraskāya namaḥ
963
ॐ शतपत्र-निभाननाय नमः
oṃ śatapatra-nibhānanāya namaḥ
964
ॐ अचलद्घन-सङ्काशाय नमः
oṃ acaladghana-saṅkāśāya namaḥ
965
ॐ कौस्तुभ-प्रियदर्शनाय नमः
oṃ kaustubha-priyadarśanāya namaḥ
966
ॐ उज्ज्वल-मणिहाराय नमः
oṃ ujjvala-maṇihārāya namaḥ
967
ॐ वनमाला-विभूषिताय नमः
oṃ vanamālā-vibhūṣitāya namaḥ
968
ॐ तप्तजाम्बूनद-ब्रह्मसूत्रदीप्त-भुजान्तराय नमः
oṃ taptajāmbūnada-brahmasūtradīpta-bhujāntarāya namaḥ
969
ॐ अनेकार्कप्रतीकाश-केयूरमणिदीधितये नमः
oṃ anekārkapratīkāśa-keyūramaṇidīdhitaye namaḥ
970
ॐ रत्नहाटक-मुक्ताढ्य-कटकद्वय-शोभिताय नमः
oṃ ratnahāṭaka-muktāḍhya-kaṭakadvaya-śobhitāya namaḥ
971
ॐ नवरत्न-मयूखाङ्क-माल्याभरणालङ्कृताय नमः
oṃ navaratna-mayūkhāṅka-mālyābharaṇālaṅkṛtāya namaḥ
972
ॐ अंशुमते नमः
oṃ aṃśumate namaḥ
973
ॐ चित्रभृद्-गन्धिकास्याब्जाय नमः
oṃ citrabhṛd-gandhikāsyābjāya namaḥ
974
ॐ सुरक्ताधर-पल्लवाय नमः
oṃ suraktādhara-pallavāya namaḥ
975
ॐ धिक्कृताखिल-तेजस्काय नमः
oṃ dhikkṛtākhila-tejaskāya namaḥ
976
ॐ वीरपट्ट-विराजिताय नमः
oṃ vīrapaṭṭa-virājitāya namaḥ
977
ॐ तीक्ष्ण-पीवर-दोर्दण्डाय नमः
oṃ tīkṣṇa-pīvara-dordaṇḍāya namaḥ
978
ॐ कम्बुग्रीवाय नमः
oṃ kambugrīvāya namaḥ
979
ॐ अरुणलोचनाय नमः
oṃ aruṇalocanāya namaḥ
980
ॐ स्निग्धकुञ्चित-केशान्ताय नमः
oṃ snigdhakuñcita-keśāntāya namaḥ
981
ॐ सहासाय नमः
oṃ sahāsāya namaḥ
982
ॐ सिंहविक्रमाय नमः
oṃ siṃhavikramāya namaḥ
983
ॐ नित्यलीला-विभूषिताय नमः
oṃ nityalīlā-vibhūṣitāya namaḥ
984
ॐ विविधानन्द-वेषभाजे नमः
oṃ vividhānanda-veṣabhāje namaḥ
985
ॐ उद्यद्-दिनेश-बिम्बाभ-चूडामणि-विराजिताय नमः
oṃ udyad-dineśa-bimbābha-cūḍāmaṇi-virājitāya namaḥ
986
ॐ आकर्णपूर्ण-नयनाय नमः
oṃ ākarṇapūrṇa-nayanāya namaḥ
987
ॐ पद्मकर्णावतंसकाय नमः
oṃ padmakarṇāvataṃsakāya namaḥ
988
ॐ तिलपुष्प-समाभास-नासिकापुट-शोभिताय नमः
oṃ tilapuṣpa-samābhāsa-nāsikāpuṭa-śobhitāya namaḥ
989
ॐ निम्ननाभये नमः
oṃ nimnanābhaye namaḥ
990
ॐ स्फुरद्दिव्य-माणिक्योदर-बन्धनाय नमः
oṃ sphuraddivya-māṇikyodara-bandhanāya namaḥ
991
ॐ हस्तिहस्त-प्रतीकाश-जानुमण्डल-मण्डिताय नमः
oṃ hastihasta-pratīkāśa-jānumaṇḍala-maṇḍitāya namaḥ
992
ॐ चित्र-रुग्ण-तुलाकोटि-कान्त्युद्दीप्त-पदाम्बुजाय नमः
oṃ citra-rugṇa-tulākoṭi-kāntyuddīpta-padāmbujāya namaḥ
993
ॐ सर्वर्तु-काल-सञ्जात-सुमदाम-भुजान्तराय नमः
oṃ sarvartu-kāla-sañjāta-sumadāma-bhujāntarāya namaḥ
994
ॐ सर्वालङ्कार-सम्युक्ताय नमः
oṃ sarvālaṅkāra-samyuktāya namaḥ
995
ॐ सर्वावयव-सुन्दराय नमः
oṃ sarvāvayava-sundarāya namaḥ
996
ॐ अप्राकृताङ्ग-विभावाय नमः
oṃ aprākṛtāṅga-vibhāvāya namaḥ
997
ॐ आयुर्वेददृशे नमः
oṃ āyurvedadṛśe namaḥ
998
ॐ इज्यभाजे नमः
oṃ ijyabhāje namaḥ
999
ॐ संसारतूल-वातूलाय नमः
oṃ saṃsāratūla-vātūlāya namaḥ
1000
ॐ शतमूर्तये नमः
oṃ śatamūrtaye namaḥ
1001
ॐ महाशयाय नमः
oṃ mahāśayāya namaḥ
1002
ॐ महानिधये नमः
oṃ mahānidhaye namaḥ
1003
ॐ महाकर्मणे नमः
oṃ mahākarmaṇe namaḥ
1004
ॐ महाभोगाय नमः
oṃ mahābhogāya namaḥ
1005
ॐ महाद्युतये नमः
oṃ mahādyutaye namaḥ
1006
ॐ महार्थदाय नमः
oṃ mahārthadāya namaḥ
1007
ॐ महोदराय नमः
oṃ mahodarāya namaḥ
1008
ॐ महादेवात्मकाय नमः
oṃ mahādevātmakāya namaḥ
1009
ॐ विभवे नमः
oṃ vibhave namaḥ
1010
ॐ सिद्धार्थाय नमः
oṃ siddhārthāya namaḥ
1011
ॐ सिद्धसङ्कल्पाय नमः
oṃ siddhasaṅkalpāya namaḥ
1012
ॐ तपःसिद्ध्यैक-हेतुकाय नमः
oṃ tapaḥsiddhyaika-hetukāya namaḥ
1013
ॐ जीवदात्रे नमः
oṃ jīvadātre namaḥ
1014
ॐ मुकुन्दाय नमः
oṃ mukundāya namaḥ
1015
ॐ प्रमोदात्मने नमः
oṃ pramodātmane namaḥ
1016
ॐ जयाकराय नमः
oṃ jayākarāya namaḥ
1017
ॐ वैरि-वाक्स्तम्भाय नमः
oṃ vairi-vākstambhāya namaḥ
1018
ॐ सर्ववश्यकराय नमः
oṃ sarvavaśyakarāya namaḥ
1019
ॐ बुधाय नमः
oṃ budhāya namaḥ
1020
ॐ यक्षविद्याधराराध्याय नमः
oṃ yakṣavidyādharārādhyāya namaḥ
1021
ॐ भक्तसङ्घ-प्रतिष्ठिताय नमः
oṃ bhaktasaṅgha-pratiṣṭhitāya namaḥ
1022
ॐ अन्तर्लक्ष्याय नमः
oṃ antarlakṣyāya namaḥ
1023
ॐ महाभोगिने नमः
oṃ mahābhogine namaḥ
1024
ॐ श्रितभाग्यालयाय नमः
oṃ śritabhāgyālayāya namaḥ
1025
ॐ अलयाय नमः
oṃ alayāya namaḥ
1026
ॐ अनन्तोत्सङ्ग-पीठस्थाय नमः
oṃ anantotsaṅga-pīṭhasthāya namaḥ
1027
ॐ ऊर्ध्वरेतसे नमः
oṃ ūrdhvaretase namaḥ
1028
ॐ पुरन्दराय नमः
oṃ purandarāya namaḥ
1029
ॐ निष्प्रपञ्चाय नमः
oṃ niṣprapañcāya namaḥ
1030
ॐ महाकर्मणे नमः
oṃ mahākarmaṇe namaḥ
1031
ॐ विकर्मिणे नमः
oṃ vikarmiṇe namaḥ
1032
ॐ सताम्पतये नमः
oṃ satāmpataye namaḥ
1033
ॐ जाग्रत्-स्वप्न-सुषुप्त्यादि-रूपाय नमः
oṃ jāgrat-svapna-suṣuptyādi-rūpāya namaḥ
1034
ॐ सत्यनिधये नमः
oṃ satyanidhaye namaḥ
1035
ॐ शुभाय नमः
oṃ śubhāya namaḥ
1036
ॐ द्रष्ट्रे नमः
oṃ draṣṭre namaḥ
1037
ॐ द्रष्टव्यरूपाय नमः
oṃ draṣṭavyarūpāya namaḥ
1038
ॐ शत्रुद्वेष्ट्रे नमः
oṃ śatrudveṣṭre namaḥ
1039
ॐ महानटाय नमः
oṃ mahānaṭāya namaḥ
1040
ॐ स्थिर-विज्ञान-सम्पन्नाय नमः
oṃ sthira-vijñāna-sampannāya namaḥ
1041
ॐ प्रज्ञानैक-विभूषणाय नमः
oṃ prajñānaika-vibhūṣaṇāya namaḥ
1042
ॐ गायत्री-तत्त्वरूपाय नमः
oṃ gāyatrī-tattvarūpāya namaḥ
1043
ॐ सर्वदेवात्मकाय नमः
oṃ sarvadevātmakāya namaḥ
1044
ॐ स्थिराय नमः
oṃ sthirāya namaḥ
1045
ॐ शताङ्गस्थाय नमः
oṃ śatāṅgasthāya namaḥ
1046
ॐ सत्यवादिने नमः
oṃ satyavādine namaḥ
1047
ॐ सकलेप्सित-विग्रहाय नमः
oṃ sakalepsita-vigrahāya namaḥ
1048
ॐ निःश्रेयसाय नमः
oṃ niḥśreyasāya namaḥ
1049
ॐ निष्कृतये नमः
oṃ niṣkṛtaye namaḥ
1050
ॐ निर्मोहाय नमः
oṃ nirmohāya namaḥ
1051
ॐ महतो महते नमः
oṃ mahato mahate namaḥ
1052
ॐ त्रैलोक्य-मोहनकराय नमः
oṃ trailokya-mohanakarāya namaḥ
1053
ॐ मेधारूपाय नमः
oṃ medhārūpāya namaḥ
1054
ॐ परार्थविदे नमः
oṃ parārthavide namaḥ
1055
ॐ पद्मावती-प्रियाय नमः
oṃ padmāvatī-priyāya namaḥ
1056
ॐ मुनिधर्म-परायणाय नमः
oṃ munidharma-parāyaṇāya namaḥ
1057
ॐ यत्नपाद्याय नमः
oṃ yatnapādyāya namaḥ
1058
ॐ भूतेशाय नमः
oṃ bhūteśāya namaḥ
1059
ॐ यमबाधा-निवारकाय नमः
oṃ yamabādhā-nivārakāya namaḥ
1060
ॐ नीतिप्रियाय नमः
oṃ nītipriyāya namaḥ
1061
ॐ पाशहस्ताय नमः
oṃ pāśahastāya namaḥ
1062
ॐ इङ्गितज्ञाय नमः
oṃ iṅgitajñāya namaḥ
1063
ॐ तपोनिधये नमः
oṃ taponidhaye namaḥ
1064
ॐ अनन्तविक्रमाय नमः
oṃ anantavikramāya namaḥ
1065
ॐ कूर्मभृते नमः
oṃ kūrmabhṛte namaḥ
1066
ॐ हितकारिणे नमः
oṃ hitakāriṇe namaḥ
1067
ॐ हरित्पतये नमः
oṃ haritpataye namaḥ
1068
ॐ सर्वकामेश्वराय नमः
oṃ sarvakāmeśvarāya namaḥ
1069
ॐ गोप्त्रे नमः
oṃ goptre namaḥ
1070
ॐ चण्डरश्मये नमः
oṃ caṇḍaraśmaye namaḥ
1071
ॐ जटाधराय नमः
oṃ jaṭādharāya namaḥ
1072
ॐ चराचरमयाय नमः
oṃ carācaramayāya namaḥ
1073
ॐ जाड्यघ्नाय नमः
oṃ jāḍyaghnāya namaḥ
1074
ॐ जीवनौषधाय नमः
oṃ jīvanauṣadhāya namaḥ
1075
ॐ जगज्जीवन-हेतवे नमः
oṃ jagajjīvana-hetave namaḥ
1076
ॐ शापानुग्रह-शक्तिमते नमः
oṃ śāpānugraha-śaktimate namaḥ
1077
ॐ प्रणतामयहारिणे नमः
oṃ praṇatāmayahāriṇe namaḥ
1078
ॐ जगत्स्वामिने नमः
oṃ jagatsvāmine namaḥ
1079
ॐ जगत्पतये नमः
oṃ jagatpataye namaḥ
1080
ॐ चतुर्मूर्त्तये नमः
oṃ caturmūrttaye namaḥ
1081
ॐ नराय नमः
oṃ narāya namaḥ
1082
ॐ मानिने नमः
oṃ mānine namaḥ
1083
ॐ गजेन्द्रारूढाय नमः
oṃ gajendrārūḍhāya namaḥ
1084
ॐ निराश्रयाय नमः
oṃ nirāśrayāya namaḥ
1085
ॐ रिपुदर्पान्तकाय नमः
oṃ ripudarpāntakāya namaḥ
1086
ॐ वीराय नमः
oṃ vīrāya namaḥ
1087
ॐ रत्ननाभाय नमः
oṃ ratnanābhāya namaḥ
1088
ॐ वियच्चराय नमः
oṃ viyaccarāya namaḥ
1089
ॐ दिगम्बराय नमः
oṃ digambarāya namaḥ
1090
ॐ मन्त्रज्ञाय नमः
oṃ mantrajñāya namaḥ
1091
ॐ स्थिरयोगाय नमः
oṃ sthirayogāya namaḥ
1092
ॐ जयाङ्कुशाय नमः
oṃ jayāṅkuśāya namaḥ
1093
ॐ गुणरत्नाकराय नमः
oṃ guṇaratnākarāya namaḥ
1094
ॐ योगमार्गविदे नमः
oṃ yogamārgavide namaḥ
1095
ॐ दम्भवर्जिताय नमः
oṃ dambhavarjitāya namaḥ
1096
ॐ आयुर्वेदप्रियाय नमः
oṃ āyurvedapriyāya namaḥ
1097
ॐ सर्वदेवात्मने नमः
oṃ sarvadevātmane namaḥ
1098
ॐ ऊर्जसम्भवाय नमः
oṃ ūrjasambhavāya namaḥ
1099
ॐ यूने नमः
oṃ yūne namaḥ
1100
ॐ मङ्गलाधाराय नमः
oṃ maṅgalādhārāya namaḥ
1101
ॐ सर्वमङ्गलमङ्गलाय नमः
oṃ sarvamaṅgalamaṅgalāya namaḥ
1102
ॐ सर्वभूताश्रयाय नमः
oṃ sarvabhūtāśrayāya namaḥ
1103
ॐ दिव्याय नमः
oṃ divyāya namaḥ
1104
ॐ साक्षान्मङ्गलविग्रहाय नमः
oṃ sākṣānmaṅgalavigrahāya namaḥ

Monday, December 9, 2024

On Ayurveda from Brahma-Khanda ch16

BRAHMAVAIVARTA-MAHAPURĀṆAM 
BRAHMA-KHANDA, CHAPTER 16


अथ षोडशोऽध्यायः
atha ṣoḍaśo’dhyāyaḥ
Chapter - 16

Brāhmaṇa spells out the medical treatment


SYNOPSIS

This is a conversation between a Brahmana and Mālāvatī, a virtuous woman seeking profound knowledge about the nature of life and death. The Brahmana, later revealed to be Lord Viṣṇu in disguise, encourages her to ask questions freely. Mālāvatī expresses her curiosity about the origin of ailments, their connection to life’s end, and the methods prescribed in sacred scriptures to counter these afflictions. She pleads for guidance not only for herself but for the welfare of all beings.

In response, the Brahmana elaborates on the ancient science of Āyurveda, considered the "fifth Veda," a divine revelation meant to preserve life and health. He explains how Āyurveda originated from Lord Brahma, who, inspired by the four Vedas—Ṛg, Yajur, Sāma, and Atharva—created a distinct branch dedicated to healing. This knowledge was passed on to Sūrya (the Sun God) and further transmitted through various sages and scholars. The Brahmana lists prominent sages, including Dhanvantri, Divodāsa, and Cyavana, who expanded this knowledge into specialized treatises or “tantras.” Each tantra addresses specific ailments and provides remedies to alleviate suffering and enhance vitality.

The Brahmana then delves into the nature of ailments, emphasizing that fever is the root of all diseases. He describes the causes of fever and categorizes it into types based on imbalances of the body’s three humors: Vāta (wind), Pitta (bile), and Kapha (phlegm), as well as a fourth type caused by a combination of all three (Tridoṣaja). Each type of fever arises from specific behaviors or conditions, such as indigestion, exposure to cold, or improper eating habits. The Brahmana also explains that fever is a divine force associated with Rudra (Śiva), which, while fearsome, can be countered through disciplined living and specific treatments.

He expands the discourse to include various other diseases, such as jaundice, cough, and ailments of the blood, digestion, and urinary system. Preventative measures are detailed, including dietary recommendations, seasonal routines, and lifestyle practices. The Brahmana emphasizes that self-discipline, moderation, and life aligned with Dharma (righteousness) are key to keeping ailments at bay. He highlights the importance of compassion and religious devotion in maintaining both physical and spiritual well-being.

The text transitions to practical advice for daily life. It prescribes the use of water for cleansing, oil massages, and regular exercise. It also advocates seasonal activities, such as basking in the sun during winter and applying sandalwood paste in summer. Consuming fresh, nourishing foods like ghee, butter, and milk, and avoiding harmful substances, ensures longevity and health. Conversely, the Brahmana warns against sinful behavior and improper associations, which invite ailments, old age, and suffering.

Mālāvatī then reveals her personal tragedy: her husband, cursed during Brahma’s court proceedings, had lost his life. She implores the Brahmana to restore her husband to life, expressing deep reverence and gratitude for his divine knowledge. Mālāvatī’s devotion moves the Brahmana, and he reveals his true identity as Lord Viṣṇu. Assuring her that he will revive her husband, he sets off for the assembly of gods to fulfill his promise.

This profound tale intertwines spiritual wisdom, medical science, and ethical living, emphasizing the interconnectedness of physical health, moral conduct, and divine grace. It illustrates the compassionate nature of divinity and the transformative power of devotion and knowledge in overcoming life’s adversities.


Chapter - 16


ब्राह्मण उवाच
दृष्टः कालो यमो मृत्युकन्या व्याधिगणा अहा ।
कस्तेऽधुना च संदेहस्तं पृच्छ कन्यके शुभे ॥ १ ॥

brāhmaṇa uvāca
dṛṣṭaḥ kālo yamo mṛtyukanyā vyādhigaṇā ahā |
kaste’dhunā ca saṃdehastaṃ pṛccha kanyake śubhe || 1 ||

Brahmana said "O girl, Kāla, Yama, death and all other ailments have been known to you, then what more doubt is there in your mind at the moment? You ask me."


ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा दृष्टा मालावती सती।
यन्मनोनिहितं प्रश्नं चकार जगदीश्वरम् ॥ २ ॥

brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā dṛṣṭā mālāvatī satī|
yanmanonihitaṃ praśnaṃ cakāra jagadīśvaram || 2 ||

On hearing the words of the Brahmaṇa, the chaste Mālāvatī felt delighted and she put her desired question to the lord of the universe.


मालावत्युवाच
त्वया यः कथितो व्याधिः प्राणिनां प्राणहारकः ।
तत्कारणं च विविधं सर्वं वेदे निरूपितम् ॥ ३ ॥

mālāvatyuvāca
tvayā yaḥ kathito vyādhiḥ prāṇināṃ prāṇahārakaḥ |
tatkāraṇaṃ ca vividhaṃ sarvaṃ vede nirūpitam || 3 ||

Malāvatī said-You have told me that ailments extract the life of the people and several types of treatments for these diseases have also been spelt out in the Vedas.


यतो न संचरेद्व्याधिर्दुर्निवारोऽशुभावहः ।
तमुपायं च साकल्यं भवान्वक्तुमिहार्हति ॥ ४ ॥

yato na saṃcaredvyādhirdurnivāro’śubhāvahaḥ |
tamupāyaṃ ca sākalyaṃ bhavānvaktumihārhati || 4 ||

You tell me the way by which one can protect the spread of the disease in the body. You kindly tell me the same in detail.


यद्यत्पृष्टमपृष्टं वा ज्ञातमज्ञातमेव वा।
सर्वं कथय तद्भद्रं त्वं गुरुर्दीनवत्सलः ॥ ५ ॥

yadyatpṛṣṭamapṛṣṭaṃ vā jñātamajñātameva vā|
sarvaṃ kathaya tadbhadraṃ tvaṃ gururdīnavatsalaḥ || 5 ||

You are the one who always is compassionate to the poor and the teachers. Therefore, whatever I have asked and that whatever I have not asked, you please, tell me all that is known to you or that is unknown to me. You tell me all that is of welfare to us.


मालावतीवचः श्रुत्वा विप्ररूपी जनार्दनः ।
संहितां वक्तुमारेभे संहितार्थं च वैद्यकीम् ॥ ६ ॥

mālāvatīvacaḥ śrutvā viprarūpī janārdanaḥ |
saṃhitāṃ vaktumārebhe saṃhitārthaṃ ca vaidyakīm || 6 ||

Thereafter lord Janārdana appearing in the form of a Brāhmaṇa started speaking on the scriptures relating to medicine (Vaidyaka- saṁhitā).


ब्राह्मण उवाच
वन्दे तं सर्वतत्त्वज्ञ सर्वकारणकारणम् । 
वेदवेदाङ्गबीजस्य वीजं श्रीकृष्णमीश्वरम् ॥ ७ ॥

brāhmaṇa uvāca
vande taṃ sarvatattvajña sarvakāraṇakāraṇam | 
vedavedāṅgabījasya vījaṃ śrīkṛṣṇamīśvaram || 7 ||

Then Brāhmaṇa said: I bow at the feet of lord Kṛṣṇa, who is well aware of the secrets of all the tattvas, who is the cause of all the causes and is the seed of all the seeds of the Vedic literature.


स ईशश्चतुरो वेदान्ससृजे मङ्गलालयान् ।
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यबीजरूपः सनातनः ॥ ८ ॥

sa īśaścaturo vedānsasṛje maṅgalālayān |
sarvamaṅgalamāṅgalyabījarūpaḥ sanātanaḥ || 8 ||

He is the welfare of all the welfares and is the seed of all the items of welfare which were created by the lord eternal and are the basis of the four Vedas, which were revealed by him. 


ऋग्यजुः सामाथर्वाख्यान्दृष्ट्वा वेदान्प्रजापतिः ।
विचिन्त्य तेषामर्थं चैवायुर्वेदं चकार सः ॥ ९ ॥

ṛgyajuḥ sāmātharvākhyāndṛṣṭvā vedānprajāpatiḥ |
vicintya teṣāmarthaṃ caivāyurvedaṃ cakāra saḥ || 9 ||

The Vedas are known by the name of Ṛg, Yaju, Sama and Atharvan. By going through these Vedas and understanding their meanings, lord Brahmā created the fifth Veda known as Āyurveda.


कृत्वा तु पञ्चमं वेदं भास्कराय ददौ विभुः ।
स्वतन्त्रसंहितां तस्माद्भास्करश्च चकार सः ॥ १० ॥
भास्करच स्वशिष्येभ्य आयुर्वेदं स्वसंहिताम् ।
प्रददौ पाठयामास ते चक्रुः संहितास्ततः ॥ ११ ॥

kṛtvā tu pañcamaṃ vedaṃ bhāskarāya dadau vibhuḥ |
svatantrasaṃhitāṃ tasmādbhāskaraśca cakāra saḥ || 10 ||
bhāskaraca svaśiṣyebhya āyurvedaṃ svasaṃhitām |
pradadau pāṭhayāmāsa te cakruḥ saṃhitāstataḥ || 11 ||

Thus after creating the fifth Veda, its knowledge was bestowed on Sūrya and the sun- god created an independent composition of the same. Thereafter he taught the Āyurveda saṁhita to his pupils handing it over to them. Thereafter those pupils created many saṁhitas out of it. 


तेषां नामानि विदुषां तन्त्राणि तत्कृतानि च।
व्याधिप्रणाशवीजनि साध्वि मत्तो निशामय ॥ १२ ॥

teṣāṃ nāmāni viduṣāṃ tantrāṇi tatkṛtāni ca|
vyādhipraṇāśavījani sādhvi matto niśāmaya || 12 ||

O noble lady, now you listen from me the names of those tantras which contained the prescriptions for the removal of the ailments. 


धन्वन्तरिदिवोदास: काशीराजोऽश्विनीसुतौ ।
नकुलः सहदेवोऽर्किश्च्यवनो जनको बुधः ।। १३ ।।
 जावालो जाजलि: पैलः करथोऽगस्त्य एव च। 
एते वेदाङ्गवेदज्ञा: षोडश व्याधिनाशकाः ।। १४ ।।

dhanvantaridivodāsa: kāśīrājo’śvinīsutau |
nakulaḥ sahadevo’rkiścyavano janako budhaḥ || 13 ||
 jāvālo jājali: pailaḥ karatho’gastya eva ca| 
ete vedāṅgavedajñā: ṣoḍaśa vyādhināśakāḥ || 14 ||

The sixteen persons named Dhanvantri, Divodasa, Kāśirāja, Aśvinīkumāras, Nakula, Sahadeva, Yama, Cyavana, Janaka, Budha, Jābāla, Jājali, Paila, Karatha and Agastya are well-versed in the Vedas and other Vedic literature besides their tattvas. They are also proficient in the removal of ailments. 


चिकित्सातत्त्वविज्ञानं नामतन्त्रं मनोहरम् ।
धन्वन्तरिच भगवांचकार प्रथमे सति ।। १५ ।। 
चिकित्सादर्पणं नाम दिवोदासचकार सः ।
चिकित्साकौमुदी दिव्यां काशीराजश्चकार सः ।। १६ ।।
चिकित्सासारतन्त्रं च भ्रमघ्नं चाश्विनीसुतौ ।
तन्त्रं वैद्यकसर्वस्वं नकुलश्च चकार सः ॥ १७ ॥
चकार सहदेवश्च व्याधिसिन्धुविमर्दनम् ।
ज्ञानार्णवं महातन्त्रं यमराजचकार ह || १८ ||

cikitsātattvavijñānaṃ nāmatantraṃ manoharam |
dhanvantarica bhagavāṃcakāra prathame sati || 15 || 
cikitsādarpaṇaṃ nāma divodāsacakāra saḥ |
cikitsākaumudī divyāṃ kāśīrājaścakāra saḥ || 16 ||
cikitsāsāratantraṃ ca bhramaghnaṃ cāśvinīsutau |
tantraṃ vaidyakasarvasvaṃ nakulaśca cakāra saḥ || 17 ||
cakāra sahadevaśca vyādhisindhuvimardanam |
jñānārṇavaṃ mahātantraṃ yamarājacakāra ha || 18 ||

First of all, lord Dhanvantri composed a tantra known as Cikitsātattvavijñāna (A treasury on the science of medicines). Thereafter Cikitsādarpaṇa was composed by Divodāsa. Kāśirāja on the other hand, composed Cikitsākaumudī and both the Aśvinī-kumāras composed the manuscript of Cikitsāsāratantra which removed all the doubts. Similarly the work of Vaidyakasarvasva, Sahdeva composed Vyādhisindhuvimardana and Yama composed Jñānārṇava which is considered to be a great tantra.


च्यवनो जीवदानं च चकार भगवानृषिः ।
चकार जनको योगी वैद्यसंदेहभञ्जनम्॥ १९॥
सर्वसारं चन्द्रसुतो जाबालस्तन्त्रसारकम् ।
वेदाङ्गसारं तन्त्रं च चकार जाजलिर्मुनिः ॥ २० ॥
पैलो निदानं करथस्तन्त्रं सर्वधरं परम्।
द्वैधनिर्णयतन्त्रं च चकार कुम्भसंभवः ॥ २१॥
चिकित्साशास्त्रबीजानि तन्त्राण्येतानि षोडश ।
व्याधिप्रणाशवीजानि बलाधानकराणि च ॥ २२ ॥

cyavano jīvadānaṃ ca cakāra bhagavānṛṣiḥ |
cakāra janako yogī vaidyasaṃdehabhañjanam|| 19 ||
sarvasāraṃ candrasuto jābālastantrasārakam |
vedāṅgasāraṃ tantraṃ ca cakāra jājalirmuniḥ || 20 ||
pailo nidānaṃ karathastantraṃ sarvadharaṃ param|
dvaidhanirṇayatantraṃ ca cakāra kumbhasaṃbhavaḥ || 21 ||
cikitsāśāstrabījāni tantrāṇyetāni ṣoḍaśa |
vyādhipraṇāśavījāni balādhānakarāṇi ca || 22 ||

Lord Cyavana on the other hand, composed a tantra under the title of Jīvadāna. The yogī Janaka composed Vaidyasandehabhañjana. Budha the son of the moon composed Sarvasāra. Jābāla composed Tantrasāra and Jājali composed Vedāṅgasāra. Paila composed Nidānatantara. Karatha composed Sarvadhara tantra and the sage Agastya composed Dvaidhanirṇayatantara. The sixteen tantras and the seeds of the treatises and medicines, remove the diseases and increase strength and intelligence.


मथित्वा ज्ञानमन्त्रेणैवायुर्वेदपयोनिधिम् ।
ततस्तस्मादुदाजह्नुर्नवनीतानि कोविदाः ॥ २३ ॥

mathitvā jñānamantreṇaivāyurvedapayonidhim |
tatastasmādudājahnurnavanītāni kovidāḥ || 23 ||

The intellectuals churned the ocean of Āyurveda with the churning rod of their intelligence and gave the above tantras a new form.


एतानि क्रमशो दृष्ट्वा व्यां भास्करसंहिताम् ।
आयुर्वेदं सर्ववीजं सर्व जानामि सुन्दरि ॥ २४ ॥

etāni kramaśo dṛṣṭvā vyāṃ bhāskarasaṃhitām |
āyurvedaṃ sarvavījaṃ sarva jānāmi sundari || 24 ||

O beautiful one, by going through them you will become conversant with the divine composition of the sun and Āyurveda which happens to be the seed of all.


व्याधेस्तत्त्वपरिज्ञानं वेदनायाश्च विग्रहः ।
एतद्वैद्यस्य वैद्यत्वं न वैद्यः प्रभुरायुषः ॥ २५ ॥
आयुर्वेदस्य विज्ञाता चिकित्सासु यथार्थवित्।
धर्मिष्ठ दयालुश्च तेन वैद्यः प्रकीर्तितः ॥ २६ ॥
जनक: सर्वरोगाणां दुर्वारो दारुणो ज्वरः ।
शिवभक्तश्च योगी च निष्ठुरो विकृताकृतिः ॥ २७ ॥

vyādhestattvaparijñānaṃ vedanāyāśca vigrahaḥ |
etadvaidyasya vaidyatvaṃ na vaidyaḥ prabhurāyuṣaḥ || 25 ||
āyurvedasya vijñātā cikitsāsu yathārthavit|
dharmiṣṭha dayāluśca tena vaidyaḥ prakīrtitaḥ || 26 ||
janaka: sarvarogāṇāṃ durvāro dāruṇo jvaraḥ |
śivabhaktaśca yogī ca niṣṭhuro vikṛtākṛtiḥ || 27 ||

The foremost beauty of a physician is to know pretty well about the various tattvas of the ailment and to research on the means to remove them. The physicians are not in a position to enhance the life of anyone. Such people are called physicians (Vaidyas) because of their special knowledge in the science of medicine and their application. They possess a religious mind and are compassionate. High fever is the cause of all the ailments and can be prevented with great efforts. The fever happens to be the devotee of Śiva, is yogi, the heartless one and has a deformed figure.


भीमस्त्रिपादस्त्रिशिराः षड्भुजो नवलोचनः ।
भस्मप्रहरणो रौद्रः कालान्तकयमोपमः ॥ २८ ॥

bhīmastripādastriśirāḥ ṣaḍbhujo navalocanaḥ |
bhasmapraharaṇo raudraḥ kālāntakayamopamaḥ || 28 ||

It has three feet, six arms and nine eyes. This terrific fever is a destroyer like Kāla, Antaka and Yama, the ashes are his weapons and his god is Rudra.


मन्दाग्निस्तस्य जनको मन्दाग्नेर्जनकास्त्रयः । 
पित्तश्लेष्मसमीराश्च प्राणिनां दुःखदायकाः ॥ २९॥

mandāgnistasya janako mandāgnerjanakāstrayaḥ | 
pittaśleṣmasamīrāśca prāṇināṃ duḥkhadāyakāḥ || 29 ||

It germinates from indigestion. From the same indigestion also emerges jaundice, the wind and the cough. All these trouble the people always. 


वायुज: पित्तश्चैव श्लेष्मजश्च तथैव च ।
ज्वरभेदाश्च त्रिविधाश्चतुर्थश्च त्रिदोषजः ॥ ३० ॥

vāyuja: pittaścaiva śleṣmajaśca tathaiva ca |
jvarabhedāśca trividhāścaturthaśca tridoṣajaḥ || 30 ||

The wind, the jaundice and the cough are created from the body and therefore the fevers also are known as Vātaja (born of the wind), Pittaja (born of the biles), Kaphaja (born out of cough). There is a fourth fever known as Tridoṣaja.


पाण्डुश्च कामल: कुष्ठ: शोथ: प्लीहा च शूलकः ।
ज्वरातिसारग्रहणीकासव्रणहलीमकाः ॥ ३१ ॥ 
मूत्रकृच्छश्च गुल्मश्च रक्तदोषविकारजः ।
विषमेहश्च कब्जश्च गोदश्च गलगण्डकः ॥ ३२ ॥
भ्रमरी संनिपातश्च विषूची दारुणी सति ।
एषां भेदप्रभेदेन चतुःषष्टी रुजः स्मृताः ॥ ३३ ॥

pāṇḍuśca kāmala: kuṣṭha: śotha: plīhā ca śūlakaḥ |
jvarātisāragrahaṇīkāsavraṇahalīmakāḥ || 31 || 
mūtrakṛcchaśca gulmaśca raktadoṣavikārajaḥ |
viṣamehaśca kabjaśca godaśca galagaṇḍakaḥ || 32 ||
bhramarī saṃnipātaśca viṣūcī dāruṇī sati |
eṣāṃ bhedaprabhedena catuḥṣaṣṭī rujaḥ smṛtāḥ || 33 ||

There are several terrific ailments known as pāṇḍu, kāmala, kuṣṭha, śotha, plīha, śūla, jvarātisāra, grahaṇī, kāsa (cough), vraṇa (wound ), halīmaka, mūtrakṛcchr (urinary infection), diseases born due to raktavikāra (shortage of blood) is gulma, viṣameha (poisoning), kabja (constipation), goda, galagaṇḍa (tonsils), bhramarī, sannipāta, viṣūcī (cholera) and dāruṇī. They are said to be divided and subdivided in sixty four parts.


मृत्युकन्यासुताश्चैते जरा तस्याश्च कन्यका ।
जरा च भ्रातृभिः सार्द्धं शश्वद्भ्रमति भूतलम् ॥ ३४ ॥

mṛtyukanyāsutāścaite jarā tasyāśca kanyakā |
jarā ca bhrātṛbhiḥ sārddhaṃ śaśvadbhramati bhūtalam || 34 ||

They are all the sons of death and old-age is her daughter. The old age always roams about earth accompanied by her brothers.


एते चोपायवेत्तारं न गच्छन्ति च संयतम् । 
पलायन्ते च तं दृष्ट्वा वैनतेयमिवोरगाः ॥ ३५ ॥

ete copāyavettāraṃ na gacchanti ca saṃyatam | 
palāyante ca taṃ dṛṣṭvā vainateyamivoragāḥ || 35 ||

These ailments cannot approach such people who are self-disciplined and are aware of ways and means to remove them. At the sight of such persons they flee as the serpents flee at the right of Garuḍa.


चक्षुर्जलं च व्यायामः पादाधस्तैलमर्दनम् ।
कर्णयोर्मूर्ध्नि तैलं च जराव्याधिविनाशनम् ॥ ३६ ॥

cakṣurjalaṃ ca vyāyāmaḥ pādādhastailamardanam |
karṇayormūrdhni tailaṃ ca jarāvyādhivināśanam || 36 ||

To clean the eyes with the application of water, to regularly exercise, to apply oil at the soles, the ears and the head, are some of the methods which keep the ailments away. 


वसन्ते भ्रमणं वह्निसेवां स्वल्पां करोति यः ।
बालां च सेवते काले जरा तं नोपगच्छति ॥ ३७ ॥
खातशीतोदकस्नायी सेवते चन्दनद्रवम् ।
नोपयाति जरां तं च निदाघेऽनिलसेवकम् ॥ ३८ ॥

vasante bhramaṇaṃ vahnisevāṃ svalpāṃ karoti yaḥ |
bālāṃ ca sevate kāle jarā taṃ nopagacchati || 37 ||
khātaśītodakasnāyī sevate candanadravam |
nopayāti jarāṃ taṃ ca nidāghe’nilasevakam || 38 ||

In the spring season walking is quite beneficial, one who enjoys a little heat of the fire in the winter season, the old age never goes to him. Taking a bath in the summer season, the application of sandal paste and a morning walk, keep the old age away.


प्रावृष्युष्णोदकस्नायी घनतोयं न सेवते।
समये च समाहारी जरा तं नोपगच्छति ।। ३९॥
शरद्रौद्रं न गृह्णाति भ्रमणं तत्र वर्जयेत् ।
खातस्नायी समाहारी जरा तं नोपगच्छति ॥ ४० ॥

prāvṛṣyuṣṇodakasnāyī ghanatoyaṃ na sevate|
samaye ca samāhārī jarā taṃ nopagacchati || 39 ||
śaradraudraṃ na gṛhṇāti bhramaṇaṃ tatra varjayet |
khātasnāyī samāhārī jarā taṃ nopagacchati || 40 ||

To take a bath with warm water in the rainy season, to avoid the used of rain water, to take suitable food at the appropriate time, keeps the old age away. In the winter season, if one does. not enjoy the sun shine, does not take a bath in a tank and consuming limited food does not attract the old age.


खातस्नायी च हेमन्ते काले वह्निं च सेवते ।
भुङ्क्ते नावान्नमुष्णं च जरा तं नोपगच्छति ॥ ४१ ॥

khātasnāyī ca hemante kāle vahniṃ ca sevate |
bhuṅkte nāvānnamuṣṇaṃ ca jarā taṃ nopagacchati || 41 ||

In the winter season, to take a bath in the morning, to enjoy the heat of the fire timely and to consume hot food, do not attract the old age.


शिशिरेऽशुकवह्निं च न वोष्णान्नं च सेवते ।
पश्च कवोष्णोदकस्नायी जरा तं नोपगच्छति ॥ ४२ ॥

śiśire’śukavahniṃ ca na voṣṇānnaṃ ca sevate |
paśca kavoṣṇodakasnāyī jarā taṃ nopagacchati || 42 ||

In the winter season one who wears warm clothing, enjoys the fire and hot food and takes a bath with cold water the old age can never reach him.


सद्योमांसं नवान्नं च वाला स्त्री क्षीरभोजनम् ।
घृतं च सेवते यो हि जरा तं नोपगच्छति ॥ ४३ ॥

sadyomāṃsaṃ navānnaṃ ca vālā strī kṣīrabhojanam |
ghṛtaṃ ca sevate yo hi jarā taṃ nopagacchati || 43 ||

The one who consumes fresh food, cohabits with a girl of sixteen years' of age, takes the food with ghee and rice cooked in milk, the old age can never reach him.


भुङ्गे सदनं क्षुत्काले तृष्णायां पीयते जलम् ।
नित्यं भुङ्गे च ताम्बूलं जरा तं नोपगच्छति ॥ ४४ ॥
दधि हैयङ्गवीनं च नवनीतं तथा गुडम् ।
नित्यं भुङ्गे संयमी यो जरा तं नोपगच्छति ॥ ४५ ॥
शुष्कमांसं स्त्रियं वृद्धां बालार्क तरुणं दधि ।
संसेवन्तं जरा याति प्रहृष्टा भ्रातृभिः सह ॥ ४६॥

bhuṅge sadanaṃ kṣutkāle tṛṣṇāyāṃ pīyate jalam |
nityaṃ bhuṅge ca tāmbūlaṃ jarā taṃ nopagacchati || 44 ||
dadhi haiyaṅgavīnaṃ ca navanītaṃ tathā guḍam |
nityaṃ bhuṅge saṃyamī yo jarā taṃ nopagacchati || 45 ||
śuṣkamāṃsaṃ striyaṃ vṛddhāṃ bālārka taruṇaṃ dadhi |
saṃsevantaṃ jarā yāti prahṛṣṭā bhrātṛbhiḥ saha || 46 ||

To take the best of food when hungry, to drink water when thirsty and chewing of the betels and betel-nuts regularly, keep the old age away. A person who regularly consumes curd, butter, ghee and raw sugar, the old age never approaches him; the one who consumes dry meats, keeps company of old ladies and enjoys the sun-shine of Kartika month, consumes curds many days old, attracts the old age with pleasure and quickly is over powered by old age.


रात्रौ य दधि सेवन्ते पुंश्चलीश्च रजस्वलाः ।
तानुपैति जरा हृष्टा भ्रातृभिः सह सुन्दरि ॥ ४७ ॥
रजस्वला च कुलटा चावीरा जारदूतिका ।
शुद्रयाजकपत्नी या ऋतुहीना च या सति ॥ ४८ ॥ 
यो हि तासामन्नभोजो ब्रह्महत्यां लभेत्तु सः ।
तेन पापेन सार्द्धं सा जरा तमुपगच्छति ।। ४९ ।।

rātrau ya dadhi sevante puṃścalīśca rajasvalāḥ |
tānupaiti jarā hṛṣṭā bhrātṛbhiḥ saha sundari || 47 ||
rajasvalā ca kulaṭā cāvīrā jāradūtikā |
śudrayājakapatnī yā ṛtuhīnā ca yā sati || 48 || 
yo hi tāsāmannabhojo brahmahatyāṃ labhettu saḥ |
tena pāpena sārddhaṃ sā jarā tamupagacchati || 49 || 

O beautiful one, to consume the curd during the night, to keep company of a wicked woman and a woman in menstrual period attracts the old age, where it reaches delightfully with her brothers. The woman in menstrual period, the wicked woman, the widow, the one who serves as a messenger between two lovers, the wife of the person who performs yajña for the Śūdras or the women who do not have the menses; if someone takes food prepared by such women he earns the sin of Brahmahatyā and because of that sin, he attracts the old age.


पापानां व्याधिभिः सार्द्ध मित्रता संततं ध्रुवम् ।
पापं व्याधिजरावीजं विघ्नबीजं च निश्चितम् ॥ ५० ॥
पापेन जायते व्याधिः पापेन जायते जरा ।
पापेन जायते दैन्यं दुःखं शोको भयंकरः ॥ ५१ ॥

pāpānāṃ vyādhibhiḥ sārddha mitratā saṃtataṃ dhruvam |
pāpaṃ vyādhijarāvījaṃ vighnabījaṃ ca niścitam || 50 ||
pāpena jāyate vyādhiḥ pāpena jāyate jarā |
pāpena jāyate dainyaṃ duḥkhaṃ śoko bhayaṃkaraḥ || 51 ||

The sins are closely related with the ailments. The sin alone is responsible for the ailment, diseases, old age and the cause of several other obstructions. The sin attracts the ailment and also the old age. The sin also causes misery, trouble and great grief.


तस्मात्पापं महावैरं दोषवीजममङ्गलम्।
भारते सततं सन्तो नाचरन्ति भयातुराः ॥ ५२ ॥

tasmātpāpaṃ mahāvairaṃ doṣavījamamaṅgalam|
bhārate satataṃ santo nācaranti bhayāturāḥ || 52 ||

Therefore, sin is the biggest enemy and causes misery for all. Therefore the noble people in the country never indulge in sins.


स्वधर्माचारयुक्तं च दीक्षितं हरिसेवकम् ।
गुरुदेवातिथीनां च भक्तं सक्तं तपःसु च ॥ ५३ ॥
व्रतोपवासयुक्तं च सदा तीर्थनिषेवकम् ।
रोगा द्रवन्ति तं दृष्ट्वा वैनतेयमिवोरगाः ॥ ५४ ॥

svadharmācārayuktaṃ ca dīkṣitaṃ harisevakam |
gurudevātithīnāṃ ca bhaktaṃ saktaṃ tapaḥsu ca || 53 ||
vratopavāsayuktaṃ ca sadā tīrthaniṣevakam |
rogā dravanti taṃ dṛṣṭvā vainateyamivoragāḥ || 54 ||

They follow their own Dharma. Those who have received dīksā, are devoted to the lord, teachers, and the gods besides the guests and never attract ailments. They remain engrossed in the tapas, and vows and remaining without food and are always inclined to visit the holy places and as such the ailments keep away from such people and disappear as serpents flee at the sight of the Garuḍa.


एताञ्जरा न सेवेत व्याधिसंघच दुर्जयः ।
सर्वं बोध्यमसमये काले सर्व प्रसिष्यति ॥ ५५॥

etāñjarā na seveta vyādhisaṃghaca durjayaḥ |
sarvaṃ bodhyamasamaye kāle sarva prasiṣyati || 55 ||

Old age and terrific diseases never influence such people. One should therefore know about them. If one becomes ignorant of them they untimely overpower him.


ज्वरश्च सर्वरोगाणां जनकः कथितः सति ।
पित्तश्लेष्मसमीराश्च ज्वरस्य जनकास्त्रयः ॥ ५६ ॥

jvaraśca sarvarogāṇāṃ janakaḥ kathitaḥ sati |
pittaśleṣmasamīrāśca jvarasya janakāstrayaḥ || 56 ||

O chaste lady, fever is the root cause of all the ailments. I have already spoken about it. Therefore Vata, Pitta and Cough which are the main causes of the fever (should be kept away).


एते यथा संचरन्ति स्वयं यान्ति च देहि । 
तमेव विविधोपायं साध्वि मत्तो निशामय ॥५७॥

ete yathā saṃcaranti svayaṃ yānti ca dehi | 
tameva vividhopāyaṃ sādhvi matto niśāmaya || 57 ||

The way in which these ailments influence the | human body, I shall make you aware of it.


क्षुधि जाज्वल्यमानायामाहाराभाव एव च । 
प्राणिनां जायते पित्तं चक्रे च मणिपूरके ॥ ५८ ॥

kṣudhi jājvalyamānāyāmāhārābhāva eva ca | 
prāṇināṃ jāyate pittaṃ cakre ca maṇipūrake || 58 ||

When one does not eat in spite of being hungry, then jaundice develop in the body. 


तालबिल्वफलं भुक्त्वा जलपानं च तत्क्षणम्।
तदेव तु भवेत्पित्तं सद्यः प्राणहरं परम् ॥ ५९ ॥

tālabilvaphalaṃ bhuktvā jalapānaṃ ca tatkṣaṇam|
tadeva tu bhavetpittaṃ sadyaḥ prāṇaharaṃ param || 59 ||

After consuming palm and wood-apple if someone drinks water immediately, thereafter he is likely to get the ailment of jaundice. 


तप्तोदकं च शिरसि (शिशिरे) भाद्रे तिक्तं विशेषतः ।
 दैवतश्च यो भुङ्क्ते पित्तं तस्य प्रजायते ॥ ६० ॥

taptodakaṃ ca śirasi (śiśire) bhādre tiktaṃ viśeṣataḥ |
daivataśca yo bhuṅkte pittaṃ tasya prajāyate || 60 ||

When an unfortunate person drops the hot water on his head in the month of Bhādra-pada and also consumes bitter food jaundice in his body increases.


सशर्करं च धान्याकं पिष्टं शीतोदकान्वितम् ।
चणकं सर्वगव्यं च दधितक्रविवर्जितम् ॥ ६१॥
बिल्वतालफलं पक्वं सर्वमेव च।
आर्द्रकं मुद्गसूपं च तिलपिष्टं सशर्करम् ।। ६२ । 
पित्तक्षयकरं सद्यो बलपुष्टिप्रदं परम् ।
पित्तनाशं च तद्वीजमुक्तमन्यन्निबोध मे ॥ ६३ ॥
भोजनानन्तरं स्नानं जलपानं विना तृषा ।
तिलतैलं स्त्रिग्धतैलं स्त्रिग्धमामलकीद्रवम्॥ ६४ ॥
पर्युषितान्न च तक्रं च पक्कं रम्भाफलं दधि ।
मेघाम्बु शर्करातोयं सुस्निग्धजलसेवनम् ॥ ६५ ॥
नारिकेलोदकं रुक्षस्नानं पर्युषितं जलम् ।
तरुमुञ्जापक्वफलं सुपक्वं कर्कटीफलम् ॥६६॥
खातस्नानं च वर्षासु मूलकं श्लेष्मकारकम् ।
ब्रह्मरन्ध्रे च तज्जन्म महद्वीर्ये विनाशनम् ॥ ६७ ॥

saśarkaraṃ ca dhānyākaṃ piṣṭaṃ śītodakānvitam |
caṇakaṃ sarvagavyaṃ ca dadhitakravivarjitam || 61 ||
bilvatālaphalaṃ pakvaṃ sarvameva ca|
ārdrakaṃ mudgasūpaṃ ca tilapiṣṭaṃ saśarkaram || 62 ||  
pittakṣayakaraṃ sadyo balapuṣṭipradaṃ param |
pittanāśaṃ ca tadvījamuktamanyannibodha me || 63 ||
bhojanānantaraṃ snānaṃ jalapānaṃ vinā tṛṣā |
tilatailaṃ strigdhatailaṃ strigdhamāmalakīdravam|| 64 ||
paryuṣitānna ca takraṃ ca pakkaṃ rambhāphalaṃ dadhi |
meghāmbu śarkarātoyaṃ susnigdhajalasevanam || 65 ||
nārikelodakaṃ rukṣasnānaṃ paryuṣitaṃ jalam |
tarumuñjāpakvaphalaṃ supakvaṃ karkaṭīphalam || 66 ||
khātasnānaṃ ca varṣāsu mūlakaṃ śleṣmakārakam |
brahmarandhre ca tajjanma mahadvīrye vināśanam || 67 ||

Therefore making a powder of coriander and taking it with sugar and cold water, the jaundice subsides. the grams and articles made of cow milk, curd, ghee, cow-dung, the urine of cow and the curd or butter milk without cream or butter, the ripe wood-apples, the palm fruits and the juice of sugar-cane are the stuffs to be prepared of that, ginger, radish, green gram pulses, radish, sesame powder mixed with sugar, when consumed during such ailment the jaundice. disappears and provides a person nourishment and increases the strength. Thus the cause of jaundice and the means to remove it have been spelt out. Now I am going to tell you something more; you listen to the same. To take a bath immediately after taking food, to consume after without having been thirsty, sesame oil, thick oil, juice of embolic myrobalan, (phyllanthus emblica), left-over food, butter milk, ripe banana, curd, rain water, sugar mixed with water, consuming of thick water, juice of coconut, left- over water, dry-wash, watermelons, ripe gourd and to take a bath in a tank during the rainy season and consuming of radish, gives rise to the creation of cough in the body. Its creation in the head ultimately destroys the semen.


वह्निस्वेदं भ्रष्टभङ्गं पक्वतैलविशेषकम् ।
भ्रमणं शुष्कभक्षं च शुष्कपक्वहरीतकी ॥ ६८ ॥ 
पिण्डारकमपक्वं च रम्भाफलमपक्वकम् । 
वेसवार: सिन्धुवार अनाहारमपानकम् ।। ६९ ।। 
सघृतं रोचनाचूर्णं सघृतं शुष्कशर्करम् । 
मरीचं पिप्पलं शुष्कमार्द्रकं जीवकं मधु ॥ ७० ॥ 
द्रव्याण्येतानि गान्यवि सद्यः श्लेष्महराणि च। 
बलपुष्टिकराण्येव वायुबीजं निशामय ॥ ७१ ॥

vahnisvedaṃ bhraṣṭabhaṅgaṃ pakvatailaviśeṣakam |
bhramaṇaṃ śuṣkabhakṣaṃ ca śuṣkapakvaharītakī || 68 || 
piṇḍārakamapakvaṃ ca rambhāphalamapakvakam | 
vesavāra: sindhuvāra anāhāramapānakam || 69 || 
saghṛtaṃ rocanācūrṇaṃ saghṛtaṃ śuṣkaśarkaram | 
marīcaṃ pippalaṃ śuṣkamārdrakaṃ jīvakaṃ madhu || 70 || 
dravyāṇyetāni gānyavi sadyaḥ śleṣmaharāṇi ca| 
balapuṣṭikarāṇyeva vāyubījaṃ niśāmaya || 71 ||

O daughter of Gandharva, to sweat from the warmth from the fire, to consume the dried hemp-leaves, the fried oil, aimless wandering, eating of dry food, dry black myrobalan, gum resin, unripe banana, vesavāra (spices), sindhuvāra (Nirgund), fasting, non-consuming of water, taking of ghee with powder, ghee with sugar, dry ginger, jīvika (one of the great Ouṣ adha) and honey can remove the cough and definitely provide strength and nourishment. Now listen to the cause of wind or Vata.


भोजनाननतरं सद्यो गमनं धावनं तथा।
छेदनं वह्रितापश्च शश्वद्भ्रमणमैथुनम् ॥७२॥
वृद्धस्त्रीगमनं चैव मनः संताप एव च।
अतिरुक्षमनाहारं युद्धं कलहमेव च ॥ ७३ ॥
कटुवाक्यं भयं शोकः केवलं वायुकारणम् ।
आज्ञाख्यचक्रे तज्जन्म निशामय तदौषधम् ॥ ७४ ॥ 

bhojanānanataraṃ sadyo gamanaṃ dhāvanaṃ tathā|
chedanaṃ vahritāpaśca śaśvadbhramaṇamaithunam || 72 ||
vṛddhastrīgamanaṃ caiva manaḥ saṃtāpa eva ca|
atirukṣamanāhāraṃ yuddhaṃ kalahameva ca || 73 ||
kaṭuvākyaṃ bhayaṃ śokaḥ kevalaṃ vāyukāraṇam |
ājñākhyacakre tajjanma niśāmaya tadauṣadham || 74 ||

To walk immediately after taking food, running, cutting, warming by fire, constant roaming about, enjoying conjugal pleasure, enjoying the company of an old lady, suffering from mental agony and the consuming of dry food or remaining without flood, fighting, quarrelling, speaking harsh words, person and remaining grief stricken, cause the creation of the wind. The wind is also caused by the Cakara named Ājñā. I am telling you the medicine for the same also. You listen to it.


पक्वं रम्भाफलं चैव सवीजं शर्करोदकम् ।
नारिकेलोदकं चैव सद्यस्तक्रं सुपिष्टकम् ॥ ७५ ॥
माहिषं दघि मिष्टं च केवलं वा सशर्करम् ।
सद्यः पर्युषितान्नं च सौवीरं शीतलोदकम् ॥ ७६ ॥
पक्वतैलविशेषं च तिलतैलं च केवलम्।
लाङ्गली तालखर्जूरमुष्णमामलकीद्रवम्॥७७॥
शीतोष्णोदक स्नानं सुस्निग्धं चन्दनद्रवम् ।
स्त्रिग्धपापत्रतल्पं सुस्निग्धव्यजनानि च ॥ ७८ ॥
एतत्ते कथितं वत्से सद्यो वायुप्रणाशनम् ।
वायवस्त्रिविधाः पुंसां क्लेशसंतापकामजाः ॥ ७९ ॥

pakvaṃ rambhāphalaṃ caiva savījaṃ śarkarodakam |
nārikelodakaṃ caiva sadyastakraṃ supiṣṭakam || 75 ||
māhiṣaṃ daghi miṣṭaṃ ca kevalaṃ vā saśarkaram |
sadyaḥ paryuṣitānnaṃ ca sauvīraṃ śītalodakam || 76 ||
pakvatailaviśeṣaṃ ca tilatailaṃ ca kevalam|
lāṅgalī tālakharjūramuṣṇamāmalakīdravam|| 77 ||
śītoṣṇodaka snānaṃ susnigdhaṃ candanadravam |
strigdhapāpatratalpaṃ susnigdhavyajanāni ca || 78 ||
etatte kathitaṃ vatse sadyo vāyupraṇāśanam |
vāyavastrividhāḥ puṃsāṃ kleśasaṃtāpakāmajāḥ || 79 ||

The ripe banana fruit, sugar juice mixed with |lemon juice, juice of coconut, fresh butter milk, the best of ground pulses like Kacaurī, sweet curd of buffaloes milk, the curd mixed with | sugar, just left over food, juice of barley, cold | water, fried oil, sesame oil, coconut, palm, juice of myrobalan, bark with hot and cold water, thick paste of sandal-wood and to lie down on the lotus leaves; all these things relieve one of the effects of wind. O daughter, I have thus mentioned all about the things which remove the ailment of the wind. There are three types of ailments concerning the wind which appear in the human beings, by mental agony, grief and passions.


व्याधिसंघश्च कथितस्तन्त्राणि विविधानि च । 
तानि व्याधिप्रणाशाय कृतानि सद्भिरेव च ॥ ८० ॥

vyādhisaṃghaśca kathitastantrāṇi vividhāni ca | 
tāni vyādhipraṇāśāya kṛtāni sadbhireva ca || 80 ||

Thus I have given you an idea about the ailments and the means to remove them by consuming different types of medicine. 


तन्त्राण्येतानि सर्वाणि व्याधिक्षयकराणि च।
रसायनादयो येषु चोपायाश्च सुदुर्लभाः ॥ ८१ ॥

tantrāṇyetāni sarvāṇi vyādhikṣayakarāṇi ca|
rasāyanādayo yeṣu copāyāśca sudurlabhāḥ || 81 ||

All these tantras remove ailments. Still unique types of medicines have also been prescribed therein.


न शक्तः कथितुं साध्वि यथार्थं वत्सरेण च।
तेषां च सर्वतन्त्राणां कृतानां च विचक्षणैः ॥ ८२ ॥

na śaktaḥ kathituṃ sādhvi yathārthaṃ vatsareṇa ca|
teṣāṃ ca sarvatantrāṇāṃ kṛtānāṃ ca vicakṣaṇaiḥ || 82 ||

O chaste lady, the tantras composed by the intellectuals cannot be spelt out even in one year's time.


केन रोगेण त्वत्कान्तो मृतः कथय शोभने।
तदुपायं करिष्यामि येन जीवेदयं सति ॥ ८३ ॥

kena rogeṇa tvatkānto mṛtaḥ kathaya śobhane|
tadupāyaṃ kariṣyāmi yena jīvedayaṃ sati || 83 ||

Therefore, O beautiful one, you tell me the particular ailment which caused the death of your husband. I will speak out the remedy by which he will get back his life.


सौतिरुवाच ब्राह्मणस्य वचः श्रुत्वा कन्या चित्ररथस्य च।
कथां कथितुमारेभे सा गान्धर्वी प्रहर्षिता ॥ ८४ ॥

sautiruvāca brāhmaṇasya vacaḥ śrutvā kanyā citrarathasya ca|
kathāṃ kathitumārebhe sā gāndharvī praharṣitā || 84 ||

Sauti said-Listening to the words of Brāhmaṇa, Mālāvatī the daughter of Citraratha spoke delightedly.


मालावत्युवाच योगेन प्राणांस्तत्याज ब्रह्मणः शापहेतुना ।
सभायां लज्जितः कान्तो मम विप्र निशामय ।। ८५ ।।
सर्व श्रुतमपूर्व च शुभाख्यानं मनोहरम् ।
भवेद्भवे कृतः केषां महल्लभ्यं विपद्विना ॥ ८६ ॥

mālāvatyuvāca yogena prāṇāṃstatyāja brahmaṇaḥ śāpahetunā |
sabhāyāṃ lajjitaḥ kānto mama vipra niśāmaya || 85 ||
sarva śrutamapūrva ca śubhākhyānaṃ manoharam |
bhavedbhave kṛtaḥ keṣāṃ mahallabhyaṃ vipadvinā || 86 ||

Mālāvatī said-O Brahmaṇa listen to me. My husband feeling shy in the court of Brahma, was deprived of his life because of the curse. I have listened attentively to whatever you have said. In this world, without facing misfortune, who can get the company of a great soul like you?


अधुना मत्प्राणकान्तं देहि देहि विचक्षण । 
नत्वा वः स्वामिना सार्द्धं यास्यामि स्वगृहं प्रति ।। ८७ ।

adhunā matprāṇakāntaṃ dehi dehi vicakṣaṇa | 
natvā vaḥ svāminā sārddhaṃ yāsyāmi svagṛhaṃ prati || 87 || 

O intelligent one, you kindly bring back to life my husband at the moment to enable me to leave for my abode with my husband bowing to you in reverence."


मालावतीवचः श्रुत्वा विप्ररूपी जनार्दनः ।
सभां जगाम देवानां शीघ्रं विप्रस्तदन्तिकात् ॥ ८८ ॥

mālāvatīvacaḥ śrutvā viprarūpī janārdanaḥ |
sabhāṃ jagāma devānāṃ śīghraṃ viprastadantikāt || 88 ||

On hearing the words of Malavati lord Viṣņu who had taken to the form of a Brāhmaṇa, got up and went to the assembly of the gods.


इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे सौतिशौनकसंवादे ब्रह्मखण्डे चिकित्साप्रयणने षोडशोऽध्यायः ।। १६ ।।


iti śrībrahmavaivarte mahāpurāṇe sautiśaunakasaṃvāde brahmakhaṇḍe cikitsāprayaṇane ṣoḍaśo’dhyāyaḥ || 16 ||


The history of Udapana (ch36)

MAHABHARATA CHAPTER 36 (GADAYUDDHA PARVA)-Continued The history of Udapana SYNOPSIS Vaishampayana narrates the story of the great ascetic Tr...